Su Verimliliği Belgesi Başvuru Süreci: Adım Adım Rehber
Su Verimliliği Belgesi, kurum, kuruluş ve işletmelerin su tüketimlerini ölçtüğünü, su verimliliği yönetim sistemini kurduğunu, su kayıplarını azaltmaya yönelik uygulamalar gerçekleştirdiğini ve belirlenen kriterleri yerine getirdiğini gösteren belgedir.
Su kaynaklarının azalması, iklim değişikliğinin etkileri, kuraklık riski, artan üretim maliyetleri ve sürdürülebilirlik beklentileri nedeniyle suyun verimli kullanılması işletmeler açısından stratejik bir yönetim konusu haline gelmiştir. Su Verimliliği Belgesi süreci de yalnızca muslukların değiştirilmesi veya su tasarrufu afişlerinin asılmasıyla tamamlanan bir uygulama değildir.
Başarılı bir başvuru için işletmenin su tüketim noktalarını belirlemesi, mevcut durum analizini yapması, tüketim verilerini düzenli izlemesi, su verimliliği sorumlularını görevlendirmesi, beş yıllık su verimliliği planını hazırlaması, ölçülebilir hedefler belirlemesi, eğitimler düzenlemesi ve yapılan çalışmaları objektif delillerle kayıt altına alması gerekir.
GSS Turkey Danışmanlık; endüstriyel işletmeler, sanayi bölgeleri, oteller, bina ve yerleşkeler ile diğer kurum ve kuruluşların Su Verimliliği Belgesi başvuru dosyalarının hazırlanması, mevcut durum analizi, su tüketim envanteri, su verimliliği planı, eğitim, dokümantasyon ve başvuru süreçlerinde profesyonel destek sağlamaktadır.
Su Verimliliği Belgesi Nedir?
Su Verimliliği Belgesi, su verimliliği yönetim sistemini kuran ve ilgili belge seviyesinin kriterlerini sağlayan kurum, kuruluş ve işletmelere Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen belgedir.
Su verimliliği sistemi genel olarak şu başlıklardan oluşur:
Su kullanımının ölçülmesi
Su tüketimlerinin kayıt altına alınması
Su kullanım noktalarının belirlenmesi
Mevcut durum analizinin yapılması
Su kayıplarının ve verimsiz kullanım alanlarının tespit edilmesi
Su verimliliği hedeflerinin oluşturulması
Tedbir ve uygulamaların planlanması
Personel eğitimlerinin gerçekleştirilmesi
Uygulamaların izlenmesi
Performans sonuçlarının raporlanması
Sistemin sürekli iyileştirilmesi
Su Verimliliği Belgesi, yalnızca fiziksel ekipmanların uygunluğunu değil, suyun kurumsal bir yönetim sistemi içinde takip edilip edilmediğini de değerlendirir.
Su Verimliliği Belgesi Seviyeleri Nelerdir?
Su Verimliliği Belgesi üç farklı seviyede düzenlenir:
Mavi Su Verimliliği Belgesi
Yeşil Su Verimliliği Belgesi
Turkuaz Su Verimliliği Belgesi
Her belge seviyesinde sağlanması gereken kriterler farklıdır. İşletmenin faaliyet alanı, başvuru kategorisi, büyüklüğü, su kullanım yapısı ve yönetmelik kapsamındaki yükümlülük durumu hangi belge seviyesine başvurulacağını etkileyebilir.
Mavi Su Verimliliği Belgesi Nedir?
Mavi Su Verimliliği Belgesi, su verimliliği sistemini kuran ve temel su verimliliği kriterlerini sağlayan kurum, kuruluş ve işletmelere verilen belge seviyesidir.
Mavi belge sürecinde genel olarak şu çalışmalar beklenir:
Su verimliliği sorumlularının görevlendirilmesi
Su tüketimlerinin ölçülmesi
Su kullanım alanlarının belirlenmesi
Mevcut durum veri formunun hazırlanması
Su verimliliği planının oluşturulması
Su verimliliği hedeflerinin belirlenmesi
Eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarının yapılması
Su tasarrufu sağlayan uygulamaların hayata geçirilmesi
Kayıtların ve destekleyici belgelerin hazırlanması
Başvuru formunun tamamlanması
Mavi belge, birçok kuruluş için su verimliliği yönetim sisteminin temel aşamasını oluşturur.
Yeşil Su Verimliliği Belgesi Nedir?
Yeşil Su Verimliliği Belgesi, temel sistem gerekliliklerinin ötesinde daha ileri düzey su verimliliği uygulamalarını yerine getiren kuruluşlara yönelik belge seviyesidir.
Yeşil belge kapsamında faaliyet türüne göre şu uygulamalar gündeme gelebilir:
Daha yüksek oranda su verimli ekipman kullanılması
Su tüketiminin proses veya bölüm bazında izlenmesi
Alternatif su kaynaklarının değerlendirilmesi
Yağmur suyu hasadı
Gri suyun yeniden kullanılması
Proses suyunun geri kazanılması
Su kayıplarının azaltılması
Atık suyun yeniden kullanım olanaklarının değerlendirilmesi
Su verimliliği performansının geliştirilmesi
Teknik uygulamaların yaygınlaştırılması
Yeşil belge kriterleri her sektör ve başvuru kategorisi için aynı değildir. Başvuru sahibinin kendisine uygun sektörel kılavuzu dikkate alması gerekir.
Turkuaz Su Verimliliği Belgesi Nedir?
Turkuaz Su Verimliliği Belgesi, su verimliliğinde daha ileri uygulamaları, yüksek performansı ve sürekli iyileştirmeyi hedefleyen kuruluşlar için düzenlenen üst seviye belgedir.
Turkuaz belge gönüllülük esasına göre alınabilir. Bu seviyede suyun yeniden kullanılması, alternatif su kaynaklarından yararlanılması, ileri teknolojilerin uygulanması, yüksek su tasarrufu performansı ve su verimliliği yönetim sisteminin kurumsal yapıya güçlü şekilde entegre edilmesi gibi kriterler önem kazanabilir.
Bazı başvuru kategorilerinde TS ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi Belgesi de üst seviye kriterleri arasında değerlendirilebilir.
Su Verimliliği Belgesi Kimler İçin Gereklidir?
Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında su verimliliği sistemini kurmakla yükümlü kuruluşlar, yönetmeliğin eklerinde faaliyet türlerine ve büyüklüklerine göre belirlenmiştir.
Başlıca uygulama alanları şunlardır:
Kentsel su verimliliği
Endüstriyel su verimliliği
Tarımsal su verimliliği
Kentsel su verimliliği kapsamında bina ve yerleşkeler ile yerel yönetimler değerlendirilebilir.
Endüstriyel su verimliliği kapsamında endüstriyel faaliyetler ile organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler ve endüstri bölgeleri değerlendirilebilir.
Tarımsal su verimliliği kapsamında sulama tesisleri ve ilgili tarımsal faaliyetler değerlendirilebilir.
Yükümlülük durumu değerlendirilirken şu bilgiler dikkate alınmalıdır:
Faaliyet alanı
NACE kodu
Tesis kapasitesi
Oda sayısı
Parsel veya yerleşke büyüklüğü
Sulama alanı
Belediye nüfusu
Sanayi bölgesi statüsü
Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 listeleri
Yükümlülük kapsamı dışında kalan kurum ve işletmeler de gönüllü olarak uygun belge seviyesine başvurabilir.
Oteller Su Verimliliği Belgesi Almak Zorunda mı?
Konaklamalı turizm işletmelerinin yükümlülük durumu tesis kapasitesine göre değerlendirilir. Özellikle 250 oda ve üzeri kapasiteli konaklamalı turizm işletmeleri için yönetmelikte Mavi ve Yeşil Su Verimliliği Belgesi süreçleriyle ilgili yükümlülükler bulunmaktadır.
Bununla birlikte daha küçük kapasiteli oteller, butik oteller, apart oteller, tatil köyleri ve diğer konaklama tesisleri de gönüllü olarak Su Verimliliği Belgesi başvurusunda bulunabilir.
Otellerde değerlendirilebilecek başlıca su kullanım alanları şunlardır:
Misafir odaları
Duş ve banyolar
Ortak alan tuvaletleri
Mutfaklar
Çamaşırhaneler
Havuzlar
Spa ve hamam alanları
Peyzaj sulaması
Teknik alanlar
Personel kullanım alanları
Temizlik faaliyetleri
Oteller için su verimliliği, sürdürülebilir turizm yönetimi, işletme maliyetlerinin azaltılması ve çevresel performansın geliştirilmesi açısından da önemlidir.
Endüstriyel İşletmeler Su Verimliliği Belgesi Almak Zorunda mı?
Endüstriyel işletmelerin yükümlülük durumu faaliyet gösterdikleri NACE koduna ve yönetmelik eklerinde yer alıp almadıklarına göre değerlendirilir.
Yönetmelik kapsamındaki endüstriyel işletmeler, belirlenen takvim içinde su verimliliği sistemini kurmak ve ilgili belge sürecini tamamlamakla yükümlü olabilir.
Endüstriyel işletmelerde başlıca su kullanım alanları şunlardır:
Üretim prosesleri
Soğutma sistemleri
Kazan ve buhar sistemleri
Yıkama ve temizlik işlemleri
Hammadde hazırlama
Ürün durulama
Laboratuvarlar
Atık su arıtma sistemleri
Sosyal alanlar
Peyzaj sulaması
Yangın suyu sistemleri
İşletmenin idari binaları ile üretim faaliyetlerinin başvuru kategorileri farklı değerlendirilebilir. Bu nedenle başvurunun endüstriyel su verimliliği mi, bina ve yerleşkeler kategorisinden mi yapılacağı doğru analiz edilmelidir.
Su Verimliliği Belgesi Başvurusu Nereye Yapılır?
Su Verimliliği Belgesi başvuruları Su Verimliliği Bilgi Sistemi üzerinden yapılır. Başvuru sırasında ilgili kategorinin başvuru formu, mevcut durum veri formu ve destekleyici belgeleri sisteme yüklenir.
Başvurunun farklı yöntemlerle gönderilmesi geçerli kabul edilmeyebilir. Bu nedenle başvuru sahibinin sektörel başvuru kılavuzunu incelemesi ve bilgi sistemindeki yönlendirmeleri takip etmesi gerekir.
Başvuru yapılmadan önce şu kontroller tamamlanmalıdır:
Doğru sektör seçildi mi?
Doğru başvuru kategorisi belirlendi mi?
Yükümlülük durumu kontrol edildi mi?
Başvuru formu eksiksiz dolduruldu mu?
Mevcut durum veri formu tamamlandı mı?
Yetkili kişi bilgileri doğru mu?
Destekleyici belgeler hazır mı?
Başvuru kriterleri sağlanıyor mu?
Su verimliliği planı hazır mı?
Veriler doğrulanabilir mi?
Eksik veya yanlış kategori üzerinden yapılan başvurular sürecin uzamasına veya başvurunun olumsuz sonuçlanmasına neden olabilir.
Su Verimliliği Belgesi Başvuru Süreci Nasıl İşler?
Su Verimliliği Belgesi başvuru süreci genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşur.
1. Yükümlülük Durumu Belirlenmelidir
İlk olarak kurum, kuruluş veya işletmenin Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında yükümlü olup olmadığı belirlenmelidir.
Bu değerlendirmede şu bilgiler kullanılır:
Faaliyet konusu
NACE kodu
Tesis kapasitesi
Oda sayısı
Yerleşke büyüklüğü
Sulama sahası büyüklüğü
Yerel yönetim nüfusu
Sanayi bölgesi statüsü
İşletmenin faaliyete başlama tarihi
Yükümlülük durumu doğru belirlenmeden başvuru takvimi ve belge seviyesi hakkında sağlıklı planlama yapılamaz.
2. Başvuru Sektörü ve Kategorisi Belirlenmelidir
Başvurunun kentsel, endüstriyel veya tarımsal su verimliliği kapsamında yapılacağı belirlenmelidir.
Başlıca kategoriler şunlardır:
Bina ve yerleşkeler
Yerel yönetimler
Endüstriyel faaliyetler
Sanayi bölgeleri
Sulama tesisleri
Başvuru sahibinin faaliyet alanına uygun kılavuz, başvuru formu ve mevcut durum veri formu kullanılmalıdır.
3. Su Verimliliği Ekibi Oluşturulmalıdır
Su verimliliği sisteminin kurulması ve uygulanması için işletmenin büyüklüğüne ve faaliyet yapısına uygun yeterli sayıda personel görevlendirilmelidir.
Su verimliliği ekibinde şu birimler yer alabilir:
Üst yönetim temsilcisi
Teknik bakım
Çevre yönetimi
Kalite yönetimi
Üretim
Satın alma
İnsan kaynakları
İş sağlığı ve güvenliği
Kat hizmetleri
Mutfak veya yiyecek içecek birimi
Peyzaj sorumlusu
Ekibin görev ve sorumlulukları yazılı şekilde tanımlanmalıdır.
4. Su Kullanım Envanteri Hazırlanmalıdır
İşletmede kullanılan tüm su kaynakları ve su tüketim noktaları belirlenmelidir.
Su kaynaklarına örnekler:
Şebeke suyu
Kuyu suyu
Yüzey suyu
Yağmur suyu
Geri kazanılmış su
Gri su
Arıtılmış atık su
Satın alınan tanker suyu
Su kullanım noktalarına örnekler:
Üretim prosesleri
Mutfak
Tuvaletler
Duşlar
Çamaşırhane
Soğutma sistemleri
Kazanlar
Bahçe ve peyzaj
Temizlik faaliyetleri
Havuzlar
Su kullanım envanteri, sistemin mevcut durumunu ortaya koyan temel çalışmalardan biridir.
5. Mevcut Durum Analizi Yapılmalıdır
Mevcut durum analizinde işletmenin su tüketim yapısı, su kullanan ekipmanları, sayaç sistemi, kayıp ve kaçakları, yeniden kullanım uygulamaları ve mevcut tasarruf önlemleri değerlendirilir.
Mevcut durum analizinde şu sorular sorulabilir:
Yıllık toplam su tüketimi ne kadar?
Su tüketimi aylık izleniyor mu?
Su kaynakları ayrı ölçülüyor mu?
Alt sayaçlar mevcut mu?
En fazla su hangi alanda kullanılıyor?
Su kayıpları ölçülüyor mu?
Kaçak kontrolü yapılıyor mu?
Su verimli ekipman kullanılıyor mu?
Yağmur suyu hasadı mevcut mu?
Gri su veya proses suyu yeniden kullanılıyor mu?
Atık su miktarı takip ediliyor mu?
Personel su verimliliği konusunda eğitim aldı mı?
Bu analiz sonucunda eksikler ve iyileştirme fırsatları belirlenir.
6. Su Tüketim Verileri Toplanmalıdır
Başvuru dosyasında kullanılacak su verilerinin doğrulanabilir ve tutarlı olması gerekir.
Toplanabilecek belgeler şunlardır:
Su faturaları
Sayaç kayıtları
Kuyu suyu ölçüm kayıtları
Üretim miktarları
Doluluk oranları
Misafir veya çalışan sayıları
Sulama kayıtları
Atık su miktarları
Su analiz sonuçları
Alt sayaç verileri
Bakım ve kaçak kayıtları
Tüketim verileri mümkünse aylık bazda hazırlanmalı ve faaliyet göstergeleriyle ilişkilendirilmelidir.
Örnek yoğunluk göstergeleri:
Ürün başına su tüketimi
Ton üretim başına su tüketimi
Oda/gece başına su tüketimi
Misafir başına su tüketimi
Çalışan başına su tüketimi
Metrekare başına sulama suyu tüketimi
Yoğunluk göstergeleri, işletmenin gerçek su verimliliği performansını daha doğru göstermeye yardımcı olur.
7. Su Verimliliği Planı Hazırlanmalıdır
Su verimliliği sisteminin temel dokümanlarından biri su verimliliği planıdır. Plan, beş yıllık uygulama takvimini içermelidir.
Su verimliliği planında şu başlıklar bulunmalıdır:
Mevcut su kullanım durumu
Planlanan su kullanım durumu
Mevcut su verimliliği uygulamaları
Su verimliliği hedefleri
Hedeflere ulaşmak için alınacak tedbirler
Sorumlu kişiler ve departmanlar
Uygulama tarihleri
Finansman ihtiyacı
Teknoloji ihtiyacı
İnsan kaynağı ihtiyacı
Eğitim ihtiyacı
İzleme ve raporlama yöntemi
Su verimliliği planı gerçekçi, ölçülebilir ve işletmenin faaliyet yapısına uygun olmalıdır.
8. Ölçülebilir Su Verimliliği Hedefleri Belirlenmelidir
Genel ifadeler yerine sayısal ve takip edilebilir hedefler belirlenmelidir.
Örnek su verimliliği hedefleri:
Toplam su tüketimini azaltmak
Birim üretim başına su tüketimini düşürmek
Oda/gece başına su tüketimini azaltmak
Su kayıp oranını düşürmek
Su verimli ekipman oranını artırmak
Geri kazanılan su miktarını artırmak
Yağmur suyu kullanımını artırmak
Gri su kullanım oranını artırmak
Kaçak tespit süresini kısaltmak
Personel eğitim oranını artırmak
Hedeflerde baz değer, hedef değer, hedef tarihi, sorumlu kişi ve izleme yöntemi bulunmalıdır.
9. Su Verimliliği Uygulamaları Hayata Geçirilmelidir
Başvuru yalnızca plan ve form üzerinden yürütülmemelidir. Belge kriterlerini destekleyen uygulamaların sahada görülmesi gerekir.
Uygulanabilecek çalışmalar şunlardır:
Düşük debili musluk kullanılması
Perlatör takılması
Su verimli duş başlıklarının kullanılması
Çift kademeli rezervuar kullanılması
Sensörlü armatürlerin kurulması
Su kaçaklarının giderilmesi
Alt sayaç sisteminin kurulması
Proses suyunun geri kullanılması
Durulama suyunun yeniden değerlendirilmesi
Yağmur suyu hasadı yapılması
Gri su sisteminin kurulması
Kurakçıl peyzaj uygulanması
Damla sulama sistemine geçilmesi
Otomatik sulama kontrolü kurulması
Temizlik yöntemlerinin iyileştirilmesi
Uygulamalar tesisin teknik yapısına ve başvuru kategorisinin kriterlerine göre seçilmelidir.
10. Eğitim ve Bilinçlendirme Çalışmaları Yapılmalıdır
Su verimliliği yönetim sisteminde çalışanların ve ilgili kullanıcıların bilinçlendirilmesi önemlidir.
Verilebilecek eğitimler şunlardır:
Su verimliliği farkındalık eğitimi
Su tasarrufu uygulamaları eğitimi
Kaçak tespiti ve bildirim eğitimi
Su verimli ekipman kullanımı eğitimi
Proses suyu yönetimi eğitimi
Peyzaj sulama eğitimi
Kat hizmetleri su tasarrufu eğitimi
Mutfak ve çamaşırhane su yönetimi eğitimi
Eğitim kayıtlarında tarih, eğitim konusu, eğitmen, katılımcı listesi ve imzalar bulunmalıdır.
Eğitim afişleri, duyurular, görseller, sunumlar ve katılım listeleri başvuru dosyasında destekleyici kanıt olarak kullanılabilir.
11. Başvuru Formu Doldurulmalıdır
Başvuru sahibinin kategorisine uygun başvuru formu resmi su verimliliği portalından temin edilerek doldurulmalıdır.
Formda genel olarak şu bilgiler istenebilir:
Kurum veya işletme bilgileri
Faaliyet alanı
Adres ve iletişim bilgileri
Yetkili kişi bilgileri
Su kaynakları
Su tüketim miktarları
Su kullanım alanları
Mevcut uygulamalar
Su verimliliği hedefleri
Belge kriterlerine ilişkin açıklamalar
Destekleyici belge bilgileri
Formdaki bilgiler diğer başvuru dokümanlarıyla tutarlı olmalıdır.
12. Mevcut Durum Veri Formu Hazırlanmalıdır
Mevcut durum veri formu, işletmenin su kullanım yapısını sayısal olarak ortaya koyan temel başvuru dokümanlarından biridir.
Form hazırlanırken şu hususlara dikkat edilmelidir:
Tüketim verileri faturalarla uyumlu olmalıdır.
Sayaç verileri kontrol edilmelidir.
Su kaynakları ayrı gösterilmelidir.
Faaliyet göstergeleri doğru girilmelidir.
Eksik aylar açıklanmalıdır.
Tahmini veriler açıkça belirtilmelidir.
Hesaplama yöntemleri tutarlı olmalıdır.
Veri formu ile başvuru formundaki bilgiler birbiriyle çelişmemelidir.
13. Yetki Belgeleri Hazırlanmalıdır
Başvuruyu yapan veya başvuru sahibini temsil eden kişinin yetkili olduğunu gösteren belgeler hazırlanmalıdır.
Talep edilebilecek belgeler şunlardır:
İmza sirküleri
Yetki belgesi
Yönetim kurulu kararı
Görevlendirme yazısı
Vekâletname
Kurum adına imza yetkisini gösteren belgeler
Yetki belgelerinin güncel ve başvuruyu yapan kişiyle uyumlu olması gerekir.
14. Destekleyici Belgeler Toplanmalıdır
Başvuruda beyan edilen her uygulamanın mümkün olduğunca objektif delille desteklenmesi gerekir.
Destekleyici belge örnekleri:
Su faturaları
Sayaç fotoğrafları
Alt sayaç listeleri
Ekipman faturaları
Teknik kataloglar
Perlatör ve armatür fotoğrafları
Yağmur suyu sistemi projeleri
Gri su sistemi projeleri
Proses akış şemaları
Su denge şeması
Bakım kayıtları
Kaçak kontrol formları
Eğitim sunumları
Katılımcı imza listeleri
Afiş ve bilgilendirme görselleri
Su tüketim takip tabloları
Yönetim kararları
Su verimliliği planı
Belgeler anlaşılır şekilde isimlendirilmeli ve başvuru kriterleriyle ilişkilendirilmelidir.
15. Başvuru Su Verimliliği Bilgi Sistemine Girilmelidir
Hazırlanan başvuru bilgileri ve belgeler Su Verimliliği Bilgi Sistemi üzerinden sisteme girilir.
Başvuru sırasında şu kontrollere dikkat edilmelidir:
Doğru kullanıcı hesabı kullanılıyor mu?
Doğru başvuru kategorisi seçildi mi?
Tüm zorunlu alanlar dolduruldu mu?
Belgeler okunabilir mi?
Dosya formatları uygun mu?
Veriler birbiriyle tutarlı mı?
Yetkili kişi onayı tamam mı?
Başvuru gönderilmeden önce son kontrol yapıldı mı?
Sistem dışındaki yöntemlerle gönderilen belgelerin değerlendirmeye alınmaması söz konusu olabileceğinden resmi başvuru yöntemi takip edilmelidir.
16. Bakanlık Değerlendirme Süreci Takip Edilmelidir
Başvurular Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından değerlendirilir. Değerlendirme sırasında ek bilgi veya belge talep edilebilir ve gerekli görülmesi halinde yerinde inceleme yapılabilir.
Başvurunun gönderilmesinden sonra bilgi sistemi düzenli takip edilmelidir.
Değerlendirme sırasında şu sonuçlarla karşılaşılabilir:
Başvurunun uygun bulunması
Ek bilgi veya belge talep edilmesi
Eksiklik bildirimi yapılması
Yerinde inceleme planlanması
Başvurunun olumsuz sonuçlandırılması
Eksiklik bildirimi alınması halinde talep edilen bilgi ve belgeler belirtilen süre içinde sisteme yüklenmelidir.
17. Eksiklikler Süresi İçinde Tamamlanmalıdır
Başvuruda eksiklik tespit edilirse Bakanlık tarafından başvuru sahibine bildirim yapılır.
Eksiklik sürecinde şu adımlar uygulanmalıdır:
Bildirim dikkatle incelenmelidir.
Eksik belgeler listelenmelidir.
Sorumlu kişiler belirlenmelidir.
Belgeler güncellenmelidir.
Gerekli saha uygulamaları tamamlanmalıdır.
Açıklama yazıları hazırlanmalıdır.
Kanıtlar sisteme yüklenmelidir.
Gönderim öncesi son kontrol yapılmalıdır.
Eksikliklerin süresi içinde tamamlanmaması başvurunun reddedilmesine neden olabilir.
18. Yerinde İncelemeye Hazırlık Yapılmalıdır
Bakanlık gerekli görürse başvuru yapılan tesiste yerinde inceleme gerçekleştirebilir.
Yerinde incelemede şu alanlar kontrol edilebilir:
Su sayaçları
Alt sayaçlar
Su kullanım noktaları
Su verimli ekipmanlar
Kaçak kontrol uygulamaları
Yağmur suyu sistemi
Gri su sistemi
Atık su geri kazanımı
Proses suyu yönetimi
Peyzaj sulama sistemi
Eğitim ve bilgilendirme materyalleri
Su tüketim kayıtları
Başvuru formunda beyan edilen uygulamalar
Saha uygulamalarının başvuru dosyasındaki bilgilerle uyumlu olması gerekir.
19. Başvuru Bedeli Takip Edilmelidir
Su Verimliliği Belgesinin verilmesi, seviyesinin artırılması veya yenilenmesi için uygulanacak bedeller Bakanlık tarafından yıllık olarak belirlenebilir.
Başvuru sırasında güncel bedel ve ödeme yöntemi kontrol edilmelidir. Eski dönemlere ait ücret bilgileriyle işlem yapılmamalıdır.
Ödeme belgesi talep edilmesi halinde başvuru dosyasına eklenmeli ve kayıt altında tutulmalıdır.
20. Belge Düzenlenir
Başvurunun uygun bulunması ve ilgili kriterlerin sağlandığının tespit edilmesi halinde Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Su Verimliliği Belgesi düzenlenir.
Belge üzerinde genel olarak şu bilgiler bulunabilir:
Belge sahibinin adı
Tesis veya faaliyet bilgisi
Belge kategorisi
Belge seviyesi
Belge numarası
Düzenleme tarihi
Geçerlilik süresi
Belge alındıktan sonra sistemin uygulanmasına devam edilmesi gerekir. Belge alınması sürecin sonu değil, su verimliliği yönetiminin sürekli hale getirilmesidir.
Su Verimliliği Belgesi Kaç Yıl Geçerlidir?
Su Verimliliği Belgelerinin geçerlilik süresi beş yıldır.
Belge alma yükümlülüğü bulunan kuruluşların geçerlilik süresi sona ermeden üç ay önce yenileme başvurusu yapması gerekir. Yenileme sırasında belge kriterlerinin devamlılığı yeniden değerlendirilir.
Belge süresi boyunca şu çalışmalar devam ettirilmelidir:
Su tüketimlerinin izlenmesi
Yıllık performans değerlendirmesi
Su verimliliği planının takibi
Hedeflerin izlenmesi
Eğitimlerin sürdürülmesi
Kayıtların güncel tutulması
Değişikliklerin bildirilmesi
İyileştirme çalışmalarının devam ettirilmesi
Kriterlerin sürekliliği sağlanmazsa belgenin geçerliliği riske girebilir.
Belge Alındıktan Sonra Hangi Bildirimler Yapılmalıdır?
Belge kriterlerini, başvuru sahibini veya faaliyeti etkileyen değişiklikler ilgili süre içinde Bakanlığa bildirilmelidir.
Bildirim gerektirebilecek değişiklik örnekleri:
Şirket unvanı değişikliği
Vergi veya sicil bilgisi değişikliği
Faaliyet değişikliği
Kapasite değişikliği
Tesisin taşınması
Su kullanım sisteminde önemli değişiklik
Belge kriterlerinin kaybedilmesi
Yönetim veya işletmeci değişikliği
Başvuru kategorisini etkileyen değişiklik
Değişikliklerin zamanında bildirilmemesi belge geçerliliği açısından risk oluşturabilir.
Su Verimliliği Belgesi İptal Edilebilir mi?
Belge kriterlerinin sürekliliğinin sağlanmaması, gerekli bildirimlerin yapılmaması, bilgi sistemi üzerinden yapılması gereken beyanların yerine getirilmemesi veya yerinde incelemede sistemin uygulanmadığının tespit edilmesi halinde belgeyle ilgili yaptırımlar gündeme gelebilir.
Eksiklik tespit edilmesi halinde iyileştirme süresi verilebilir. Bu süre sonunda gerekli düzeltmelerin yapılmaması belgenin iptal edilmesine neden olabilir.
Belge iptal riskini azaltmak için:
Yıllık veriler düzenli girilmelidir.
Su verimliliği planı takip edilmelidir.
Hedefler ölçülmelidir.
Saha uygulamaları korunmalıdır.
Eğitimler devam ettirilmelidir.
Değişiklikler zamanında bildirilmelidir.
Belge kriterleri periyodik olarak iç denetimle kontrol edilmelidir.
Su Verimliliği Planında Neler Olmalıdır?
Su verimliliği planı, başvuru sürecinin en önemli dokümanlarından biridir.
Planda aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:
Kuruluşun tanıtımı
Faaliyet alanı
Su kaynakları
Mevcut su tüketimleri
Su kullanım noktaları
Su dengesi
Mevcut uygulamalar
Kayıp ve kaçak alanları
Önemli su kullanım noktaları
Su verimliliği hedefleri
Planlanan tedbirler
Sorumlular
Uygulama tarihleri
Finansman ihtiyacı
Teknoloji ihtiyacı
Eğitim planı
İzleme yöntemi
Raporlama yöntemi
Beş yıllık uygulama takvimi
Plan yalnızca genel hedeflerden oluşmamalı; uygulanabilir aksiyonlar, sorumlular ve zaman planı içermelidir.
Su Verimliliği KPI Örnekleri
Su verimliliği performansının izlenebilmesi için ölçülebilir göstergeler belirlenmelidir.
Kullanılabilecek KPI örnekleri şunlardır:
Toplam yıllık su tüketimi
Aylık su tüketimi
Ürün başına su tüketimi
Ton üretim başına su tüketimi
Oda/gece başına su tüketimi
Misafir başına su tüketimi
Çalışan başına su tüketimi
Geri kazanılan su miktarı
Yağmur suyu kullanım oranı
Gri su kullanım oranı
Su verimli ekipman oranı
Su kaçağı sayısı
Kaçak giderme süresi
Su tasarrufu miktarı
Su verimliliği eğitimi alan çalışan oranı
KPI sonuçları periyodik olarak değerlendirilmeli ve hedeflerle karşılaştırılmalıdır.
Başvuruda Sık Yapılan Hatalar
Su Verimliliği Belgesi başvurularında yapılan bazı hatalar değerlendirme sürecinin uzamasına veya başvurunun olumsuz sonuçlanmasına neden olabilir.
Sık yapılan hatalar şunlardır:
Yanlış başvuru kategorisi seçmek
Yükümlülük durumunu doğru analiz etmemek
NACE kodunu kontrol etmemek
Başvuru formunu eksik doldurmak
Mevcut durum veri formunda tutarsız veri kullanmak
Su faturaları ile beyanların uyuşmaması
Yetki belgelerini eklememek
Destekleyici belgeleri yetersiz sunmak
Eğitimleri kayıt altına almamak
Su verimliliği planını genel ifadelerle hazırlamak
Beş yıllık uygulama takvimi oluşturmamak
Hedefleri ölçülebilir belirlememek
Beyan edilen uygulamaların sahada bulunmaması
Eksiklik bildirimini süresi içinde cevaplamamak
Bilgi sistemini düzenli takip etmemek
Başvuru öncesinde kapsamlı bir dosya kontrolü yapılması bu hataların azaltılmasına yardımcı olur.
Su Verimliliği Belgesi Başvuru Kontrol Listesi
Başvuru öncesinde aşağıdaki kontrol listesi kullanılabilir:
Yükümlülük durumu belirlendi mi?
NACE kodu kontrol edildi mi?
Doğru başvuru kategorisi seçildi mi?
Su verimliliği ekibi görevlendirildi mi?
Su kaynakları belirlendi mi?
Su kullanım noktaları listelendi mi?
Su tüketim verileri toplandı mı?
Su sayaçları kontrol edildi mi?
Mevcut durum analizi yapıldı mı?
Su verimliliği planı hazırlandı mı?
Beş yıllık uygulama takvimi oluşturuldu mu?
Ölçülebilir hedefler belirlendi mi?
Su tasarrufu uygulamaları gerçekleştirildi mi?
Personel eğitimleri yapıldı mı?
Eğitim kayıtları hazır mı?
Başvuru formu dolduruldu mu?
Mevcut durum veri formu tamamlandı mı?
Yetki belgeleri hazır mı?
Destekleyici belgeler toplandı mı?
Saha uygulamaları kontrol edildi mi?
Başvuru bilgi sistemine girildi mi?
Sistem bildirimleri takip ediliyor mu?
Bu kontrol listesi, başvuru dosyasının daha düzenli ve eksiksiz hazırlanmasına yardımcı olur.
Oteller İçin Su Verimliliği Belgesi Hazırlığı
Otellerde Su Verimliliği Belgesi hazırlığında yalnızca toplam su faturaları yeterli değildir. Su tüketiminin işletmenin farklı alanlarında nasıl dağıldığı analiz edilmelidir.
Otellerde kontrol edilmesi gereken başlıklar şunlardır:
Oda ve yatak kapasitesi
Doluluk oranları
Oda/gece sayısı
Misafir başına su tüketimi
Odalardaki armatürlerin debileri
Duş başlıkları
Rezervuar sistemleri
Mutfak su tüketimi
Çamaşırhane su tüketimi
Havuz dolum ve ters yıkama suyu
Spa ve hamam tüketimleri
Peyzaj sulama sistemi
Kaçak kontrol kayıtları
Havlu ve çarşaf değişim uygulamaları
Yağmur suyu ve gri su olanakları
Personel ve misafir bilgilendirmeleri
Otellerde hazırlanan sistem sürdürülebilir turizm yönetimiyle entegre edilebilir.
Üretim Tesisleri İçin Su Verimliliği Belgesi Hazırlığı
Üretim tesislerinde su tüketiminin proses bazında analiz edilmesi önemlidir.
Kontrol edilmesi gereken başlıklar şunlardır:
Hammadde başına su tüketimi
Ürün başına su tüketimi
Proses suyu kullanımı
Soğutma suyu
Kazan besleme suyu
Durulama suyu
Temizlik suyu
Atık su miktarı
Geri kazanılan su
Su kayıp ve kaçakları
Alt sayaç sistemi
Üretim kapasitesi
Su yoğun prosesler
En iyi tekniklerin uygulanması
Proses suyunun yeniden kullanım imkânları
Üretim tesislerinde su verimliliği çalışmaları enerji verimliliği, atık su yönetimi, ISO 14001, ISO 46001, ESG ve sürdürülebilirlik raporlamasıyla birlikte ele alınabilir.
GSS Turkey Danışmanlık Su Verimliliği Belgesi Sürecinde Nasıl Destek Sağlar?
GSS Turkey Danışmanlık, kurum, kuruluş ve işletmelerin Su Verimliliği Belgesi başvuru sürecini doğru, sistemli ve uygulanabilir şekilde yönetmesi için profesyonel danışmanlık hizmeti sunar.
İşletmenin faaliyet alanı, büyüklüğü, su tüketim yapısı, mevcut altyapısı, yükümlülük durumu ve hedeflenen belge seviyesi analiz edilerek işletmeye özel yol haritası hazırlanır.
GSS Turkey Danışmanlık’ın bu kapsamda sunduğu başlıca hizmetler şunlardır:
Yükümlülük analizi
NACE kodu değerlendirmesi
Başvuru kategorisinin belirlenmesi
Mevcut durum analizi
Su kullanım envanteri hazırlanması
Su tüketim verilerinin analiz edilmesi
Su dengesi oluşturulması
Su verimliliği planı hazırlanması
Beş yıllık uygulama takvimi oluşturulması
Su verimliliği hedeflerinin belirlenmesi
KPI takip sisteminin kurulması
Başvuru formunun hazırlanması
Mevcut durum veri formunun doldurulması
Destekleyici belgelerin düzenlenmesi
Eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları
Saha uygulamalarının kontrolü
Başvuru dosyasının hazırlanması
Bilgi sistemi başvuru desteği
Eksiklik bildirimlerinin takibi
Yerinde inceleme hazırlığı
Belge yenileme danışmanlığı
GSS Turkey Danışmanlık, Su Verimliliği Belgesi sürecini yalnızca başvuru formu hazırlama işi olarak değil; işletmenin su tüketimini ölçülebilir hale getiren, maliyetlerini azaltan, çevresel performansını güçlendiren ve sürdürülebilir su yönetimi altyapısı oluşturan bir yönetim sistemi süreci olarak ele alır.
Sonuç: Su Verimliliği Belgesi İçin Sistemli Hazırlık Yapılmalıdır
Su Verimliliği Belgesi başvurusu; yükümlülük durumunun belirlenmesi, doğru başvuru kategorisinin seçilmesi, su verimliliği ekibinin oluşturulması, su tüketimlerinin analiz edilmesi, su verimliliği planının hazırlanması, hedeflerin belirlenmesi, uygulamaların hayata geçirilmesi ve destekleyici belgelerin bilgi sistemine yüklenmesi aşamalarından oluşur.
Başvurunun başarılı olabilmesi için beyan edilen uygulamaların sahada bulunması, verilerin faturalar ve sayaç kayıtlarıyla doğrulanması, eğitimlerin kayıt altına alınması ve eksiklik bildirimlerinin süresi içinde cevaplanması gerekir.
Su Verimliliği Belgesi almak, işletmelerin yalnızca mevzuat yükümlülüklerini karşılamasına değil; su maliyetlerini azaltmasına, su risklerini yönetmesine, sürdürülebilirlik performansını geliştirmesine ve kaynak verimliliği konusunda kurumsal bir sistem oluşturmasına katkı sağlar.
Su Verimliliği Belgesi başvurusu, Mavi Su Verimliliği Belgesi, Yeşil Su Verimliliği Belgesi, su tüketim analizi, su verimliliği planı, mevcut durum veri formu, otellerde su verimliliği ve endüstriyel su verimliliği danışmanlığı konularında profesyonel destek almak için GSS Turkey Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
GSS Turkey Danışmanlık olarak, işletmenizin Su Verimliliği Belgesi başvuru sürecine doğru, eksiksiz ve sürdürülebilir şekilde hazırlanmasına destek olmaktan memnuniyet duyarız.
