Üretim Tesislerinde Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyonlar

Üretim tesislerinde karbon ayak izi hesaplama sürecinin en önemli adımlarından biri sera gazı emisyonlarının doğru sınıflandırılmasıdır. Bu sınıflandırma genellikle Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 emisyonlar olarak yapılır. Bu yaklaşım, bir fabrikanın veya üretim tesisinin hangi emisyonları doğrudan kendi faaliyetlerinden, hangi emisyonları satın aldığı enerjiden ve hangi emisyonları tedarik zinciri ile değer zincirinden kaynaklı olarak oluşturduğunu anlamasına yardımcı olur.

Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 emisyonlar; karbon ayak izi hesaplama, ISO 14064-1 sera gazı emisyon raporlaması, GHG Protocol yaklaşımı, ESG raporlaması, Avrupa Yeşil Mutabakatı, CBAM hazırlığı, sürdürülebilirlik yönetimi ve tedarik zinciri karbon yönetimi açısından kritik öneme sahiptir.

Üretim tesisleri için sera gazı emisyonlarını yalnızca toplam karbon ayak izi olarak görmek yeterli değildir. Emisyonların kaynağı, kontrol edilebilirliği, azaltım potansiyeli ve raporlama yöntemi farklıdır. Bu nedenle Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonların ayrı ayrı belirlenmesi, doğru veri toplama sistemi kurulması ve azaltım hedeflerinin buna göre oluşturulması gerekir.

GSS Turkey Danışmanlık, üretim tesislerinin karbon ayak izi hesaplama, Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 emisyon analizi, ISO 14064-1 sera gazı emisyon raporlaması, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi, ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi, CBAM hazırlığı, ESG raporlaması ve sürdürülebilirlik danışmanlığı süreçlerinde profesyonel destek sağlamaktadır.

Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyon Nedir?

Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonlar, bir kuruluşun sera gazı emisyonlarını kaynaklarına göre sınıflandırmak için kullanılan bir yaklaşımdır. Bu sınıflandırma, işletmenin kendi doğrudan faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonlar ile dolaylı emisyonlarını birbirinden ayırır.

Kapsam 1 emisyonlar, işletmenin sahip olduğu veya kontrol ettiği kaynaklardan doğrudan ortaya çıkan sera gazı emisyonlarıdır.

Kapsam 2 emisyonlar, işletmenin satın aldığı elektrik, buhar, ısıtma veya soğutma enerjisinin üretiminden kaynaklanan dolaylı sera gazı emisyonlarıdır.

Kapsam 3 emisyonlar ise işletmenin faaliyetleriyle ilişkili olan ancak işletmenin doğrudan sahip olmadığı veya kontrol etmediği kaynaklardan oluşan diğer dolaylı emisyonlardır. Bu emisyonlar tedarik zinciri, lojistik, satın alınan ürünler, çalışan ulaşımı, iş seyahatleri, ürün kullanımı ve ürün yaşam döngüsü gibi alanlardan kaynaklanabilir.

Bu üç kapsam birlikte değerlendirildiğinde, üretim tesisinin karbon ayak izi daha bütüncül ve doğru şekilde ortaya konulabilir.

Üretim Tesislerinde Kapsam 1 Emisyonlar Nelerdir?

Kapsam 1 emisyonlar, üretim tesisinin doğrudan kontrol ettiği kaynaklardan ortaya çıkan emisyonlardır. Fabrikanın kendi kazanı, fırını, jeneratörü, araçları, forkliftleri, prosesleri veya soğutucu gaz kaçakları Kapsam 1 emisyonlara örnek olabilir.

Üretim tesislerinde Kapsam 1 emisyon kaynakları şunlardır:

Doğalgaz tüketimi

Kömür tüketimi

Fuel-oil tüketimi

LPG tüketimi

Motorin tüketimi

Benzin tüketimi

Kazanlar

Fırınlar

Jeneratörler

Şirket araçları

Forkliftler

İş makineleri

Proses kaynaklı emisyonlar

Soğutucu gaz kaçakları

Yangın söndürme sistemlerinden kaynaklı gaz salımları

Kimyasal proseslerden kaynaklanan sera gazları

Kapsam 1 emisyonlar, işletmenin doğrudan kontrol edebildiği alanlar olduğu için azaltım planlarında öncelikli olarak ele alınabilir.

Kapsam 1 Emisyon Örnekleri

Bir üretim tesisinde Kapsam 1 emisyonlara şu örnekler verilebilir:

Kazan dairesinde doğalgaz yakılması sonucu oluşan karbondioksit emisyonu

Üretim fırınlarında kullanılan LPG kaynaklı emisyonlar

Jeneratörde kullanılan motorin kaynaklı emisyonlar

Fabrika araç filosunun yakıt tüketiminden kaynaklanan emisyonlar

Forkliftlerde kullanılan LPG veya motorinden kaynaklanan emisyonlar

Soğutma sistemlerinde kullanılan gazların kaçaklarından kaynaklanan emisyonlar

Çimento, kimya, metal veya cam gibi sektörlerde proses kaynaklı sera gazı oluşumu

Bu emisyonların hesaplanması için yakıt tüketim kayıtları, sayaç verileri, fatura bilgileri, proses verileri ve soğutucu gaz dolum kayıtları kullanılabilir.

Üretim Tesislerinde Kapsam 2 Emisyonlar Nelerdir?

Kapsam 2 emisyonlar, üretim tesisinin satın aldığı enerjinin üretiminden kaynaklanan dolaylı emisyonlardır. En yaygın Kapsam 2 emisyon kaynağı satın alınan elektriktir.

Üretim tesisleri genellikle elektrik enerjisini dış bir tedarikçiden satın alır. Elektrik tesiste kullanılır; ancak bu elektriğin üretimi sırasında oluşan sera gazı emisyonları enerji üretim tesisinde ortaya çıkar. Bu nedenle Kapsam 2 emisyonlar dolaylı emisyon olarak değerlendirilir.

Üretim tesislerinde Kapsam 2 emisyon kaynakları şunlardır:

Satın alınan elektrik

Satın alınan buhar

Satın alınan ısı enerjisi

Satın alınan soğutma enerjisi

Organize sanayi bölgesi veya merkezi enerji sistemlerinden alınan enerji

Elektrik yoğun üretim yapan tesislerde Kapsam 2 emisyonlar toplam karbon ayak izinin önemli bir bölümünü oluşturabilir.

Kapsam 2 Emisyon Örnekleri

Bir üretim tesisinde Kapsam 2 emisyonlara şu örnekler verilebilir:

Üretim makinelerinin kullandığı elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar

Kompresörlerin elektrik tüketiminden kaynaklanan emisyonlar

Aydınlatma sistemlerinin elektrik tüketimi

Soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin elektrik tüketimi

Pompa, fan ve motor sistemlerinin elektrik tüketimi

Organize sanayi bölgesinden satın alınan buhar veya ısı enerjisi

Kapsam 2 emisyonların hesaplanması için elektrik faturaları, sayaç verileri, tüketim raporları ve uygun emisyon faktörleri kullanılabilir.

Üretim Tesislerinde Kapsam 3 Emisyonlar Nelerdir?

Kapsam 3 emisyonlar, üretim tesisinin değer zincirinde oluşan diğer dolaylı emisyonlardır. Bu emisyonlar işletmenin doğrudan sahip olmadığı veya kontrol etmediği kaynaklardan gelir; ancak işletmenin faaliyetleriyle ilişkilidir.

Kapsam 3 emisyonlar genellikle hesaplanması en zor ama toplam karbon ayak izi içinde en büyük paya sahip olabilen emisyon grubudur. Özellikle hammadde kullanımı, tedarik zinciri, lojistik, ürün kullanımı ve ürün yaşam sonu süreçleri Kapsam 3 emisyonları açısından önemlidir.

Üretim tesislerinde Kapsam 3 emisyon kaynakları şunlardır:

Satın alınan hammaddeler

Satın alınan yardımcı malzemeler

Satın alınan ambalaj malzemeleri

Tedarikçi kaynaklı emisyonlar

Hammadde taşımacılığı

Ürün sevkiyatı

Üçüncü taraf lojistik hizmetleri

Atıkların taşınması ve bertarafı

Çalışanların işe gidiş gelişleri

İş seyahatleri

Kiralanan varlıklar

Satılan ürünlerin kullanımı

Satılan ürünlerin yaşam sonu bertarafı

Sermaye malları

Dış kaynaklı hizmetler

Kapsam 3 emisyonlar, üretim tesisinin tedarik zinciri ve müşteri tarafındaki etkilerini daha görünür hale getirir.

Kapsam 3 Emisyon Örnekleri

Bir üretim tesisinde Kapsam 3 emisyonlara şu örnekler verilebilir:

Satın alınan çelik, alüminyum, plastik, cam veya kimyasal hammaddelerin üretiminden kaynaklanan emisyonlar

Ambalaj malzemelerinin üretiminden kaynaklanan emisyonlar

Tedarikçiden fabrikaya gelen hammaddenin taşınması kaynaklı emisyonlar

Fabrikadan müşteriye ürün sevkiyatı kaynaklı emisyonlar

Atıkların lisanslı firmaya taşınması ve bertarafı kaynaklı emisyonlar

Çalışan servisleri veya personel ulaşımı kaynaklı emisyonlar

Şirket çalışanlarının uçak, otobüs veya araçla yaptığı iş seyahatleri

Satılan ürünün kullanım aşamasında enerji tüketmesi

Satılan ürünün kullanım ömrü sonunda geri dönüşüm veya bertaraf süreci

Kapsam 3 emisyonların hesaplanması için tedarikçi verileri, satın alma kayıtları, lojistik verileri, atık teslim kayıtları, çalışan ulaşım bilgileri ve ürün yaşam döngüsü verileri kullanılabilir.

Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyonlar Arasındaki Fark Nedir?

Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonların temel farkı, emisyonun kaynağı ve işletmenin bu kaynak üzerindeki kontrol düzeyidir.

Kapsam 1 doğrudan emisyonlardır. İşletmenin kendi kontrolündeki kaynaklardan oluşur.

Kapsam 2 enerji kaynaklı dolaylı emisyonlardır. İşletmenin satın aldığı elektrik, buhar, ısı veya soğutmanın üretiminden kaynaklanır.

Kapsam 3 diğer dolaylı emisyonlardır. Tedarik zinciri, lojistik, satın alınan ürünler, iş seyahatleri, atık yönetimi ve ürün yaşam döngüsü gibi alanlardan kaynaklanır.

Örneğin bir üretim tesisinde doğalgaz kazanı Kapsam 1, satın alınan elektrik Kapsam 2, satın alınan hammadde ve ürün sevkiyatı ise Kapsam 3 olarak değerlendirilir.

Bu ayrım, işletmenin hangi emisyonları doğrudan azaltabileceğini, hangi alanlarda tedarikçileriyle çalışması gerektiğini ve hangi konularda veri toplamaya ihtiyaç duyduğunu gösterir.

Üretim Tesisleri İçin Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyon Tablosu

Üretim tesisleri karbon ayak izi çalışmalarında emisyon kaynaklarını tablo halinde sınıflandırmalıdır.

Örnek sınıflandırma şu şekilde yapılabilir:

Kapsam 1 emisyonlar:

Doğalgaz tüketimi

Kömür, LPG, fuel-oil, motorin ve benzin tüketimi

Kazan, fırın ve jeneratör yakıtları

Şirket araçları

Forklift ve iş makineleri

Proses kaynaklı emisyonlar

Soğutucu gaz kaçakları

Kapsam 2 emisyonlar:

Satın alınan elektrik

Satın alınan buhar

Satın alınan ısı

Satın alınan soğutma

Kapsam 3 emisyonlar:

Satın alınan hammaddeler

Satın alınan yardımcı malzemeler

Satın alınan ambalajlar

Tedarikçi emisyonları

Hammadde taşımacılığı

Ürün sevkiyatı

Atık bertarafı

Çalışan ulaşımı

İş seyahatleri

Satılan ürünlerin kullanımı

Satılan ürünlerin yaşam sonu süreçleri

Bu tablo, karbon ayak izi hesaplamasında veri toplama sürecini kolaylaştırır.

Üretim Tesislerinde Kapsam 1 Emisyonlar Nasıl Hesaplanır?

Kapsam 1 emisyonların hesaplanması için işletmenin doğrudan yakıt tüketimleri ve proses kaynaklı emisyon verileri toplanmalıdır.

Toplanabilecek veriler şunlardır:

Doğalgaz tüketim miktarı

Kömür tüketim miktarı

LPG tüketim miktarı

Fuel-oil tüketim miktarı

Motorin tüketim miktarı

Benzin tüketim miktarı

Jeneratör çalışma kayıtları

Forklift yakıt tüketim kayıtları

Şirket araçları yakıt fişleri

Soğutucu gaz dolum ve kaçak kayıtları

Proses üretim verileri

Temel hesaplama yaklaşımı şu şekildedir:

Tüketim Miktarı x Emisyon Faktörü = Sera Gazı Emisyonu

Bu hesaplama sonucunda ortaya çıkan sera gazları karbondioksit eşdeğeri olarak ifade edilir. Bu sayede farklı sera gazları ortak bir birim üzerinden raporlanabilir.

Üretim Tesislerinde Kapsam 2 Emisyonlar Nasıl Hesaplanır?

Kapsam 2 emisyonların hesaplanması için satın alınan elektrik, buhar, ısı veya soğutma enerjisi verileri toplanmalıdır.

Toplanabilecek veriler şunlardır:

Elektrik faturaları

Elektrik sayaç kayıtları

Üretim hattı bazlı elektrik tüketimleri

Kompresör enerji tüketimleri

Aydınlatma tüketimleri

Satın alınan buhar miktarı

Satın alınan ısı veya soğutma enerjisi miktarı

Temel hesaplama yaklaşımı şu şekildedir:

Satın Alınan Enerji Miktarı x Emisyon Faktörü = Kapsam 2 Emisyonu

Kapsam 2 emisyonların azaltılması için enerji verimliliği projeleri, yenilenebilir enerji kullanımı, yeşil elektrik tedariki ve ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi uygulamaları değerlendirilebilir.

Üretim Tesislerinde Kapsam 3 Emisyonlar Nasıl Hesaplanır?

Kapsam 3 emisyonların hesaplanması daha kapsamlı veri toplama gerektirir. Çünkü bu emisyonlar işletmenin değer zincirindeki birçok farklı kaynaktan oluşur.

Toplanabilecek veriler şunlardır:

Satın alınan hammadde miktarları

Satın alınan yardımcı malzeme miktarları

Satın alınan ambalaj miktarları

Tedarikçi karbon verileri

Lojistik kilometre bilgileri

Taşıma yöntemi

Atık teslim kayıtları

Atık bertaraf yöntemi

İş seyahati kayıtları

Çalışan ulaşım anketleri

Satılan ürünlerin kullanım verileri

Ürün yaşam sonu senaryoları

Kapsam 3 hesaplamalarında farklı yöntemler kullanılabilir. Bunlar arasında tedarikçiden doğrudan veri alma, faaliyet verisi kullanma, harcama bazlı hesaplama, mesafe bazlı hesaplama veya sektör ortalamalarıyla tahmin yapma yöntemleri yer alabilir.

İlk yıl için tüm Kapsam 3 kategorilerini detaylı hesaplamak zor olabilir. Bu nedenle üretim tesisleri öncelikle en önemli ve en yüksek etkili kategorileri belirleyerek başlayabilir.

Kapsam 3 Emisyon Kategorileri Nelerdir?

Kapsam 3 emisyonlar değer zinciri boyunca farklı kategorilere ayrılabilir. Üretim tesisleri için en sık karşılaşılan Kapsam 3 kategorileri şunlardır:

Satın alınan mal ve hizmetler

Sermaye malları

Yakıt ve enerjiyle ilişkili dolaylı emisyonlar

Yukarı yönlü taşıma ve dağıtım

Faaliyetlerden kaynaklanan atıklar

İş seyahatleri

Çalışanların işe gidiş gelişleri

Yukarı yönlü kiralanan varlıklar

Aşağı yönlü taşıma ve dağıtım

Satılan ürünlerin işlenmesi

Satılan ürünlerin kullanımı

Satılan ürünlerin yaşam sonu işlemleri

Aşağı yönlü kiralanan varlıklar

Franchise faaliyetleri

Yatırımlar

Her üretim tesisinin tüm kategorileri kullanması gerekmeyebilir. İlgili ve önemli kategoriler faaliyet yapısına göre belirlenmelidir.

Üretim Tesislerinde En Önemli Kapsam 3 Kaynakları Hangileridir?

Üretim tesislerinde Kapsam 3 emisyonların en önemli kaynakları genellikle satın alınan hammaddeler, lojistik, ambalaj ve ürün kullanım aşamasıdır.

Örneğin:

Metal işleme tesislerinde çelik ve alüminyum hammaddeleri önemli olabilir.

Plastik üreticilerinde granül ve petrokimya kaynaklı hammaddeler öncelikli olabilir.

Gıda üretim tesislerinde tarımsal hammadde ve soğuk zincir lojistiği önemli olabilir.

Tekstil tesislerinde kumaş, iplik, boya ve kimyasal girdiler ön plana çıkabilir.

Makine üreticilerinde çelik, elektronik bileşenler ve ürün kullanım aşaması önemli olabilir.

Bu nedenle her üretim tesisi kendi sektörüne özel öncelikli Kapsam 3 kategorilerini belirlemelidir.

Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyonlar İçin Veri Kaynakları

Doğru karbon ayak izi hesaplaması için güvenilir veri kaynakları kullanılmalıdır.

Kapsam 1 veri kaynakları:

Yakıt faturaları

Sayaç kayıtları

Araç yakıt fişleri

Jeneratör çalışma saatleri

Kazan tüketim kayıtları

Forklift yakıt kayıtları

Soğutucu gaz servis formları

Proses üretim kayıtları

Kapsam 2 veri kaynakları:

Elektrik faturaları

Elektrik sayaç kayıtları

Enerji izleme sistemi verileri

Bölüm bazlı tüketim kayıtları

Satın alınan buhar veya ısı faturaları

Kapsam 3 veri kaynakları:

Satın alma kayıtları

Tedarikçi beyanları

Lojistik faturaları

Sevkiyat kayıtları

Atık teslim formları

Personel ulaşım anketleri

Seyahat kayıtları

Ürün teknik verileri

Müşteri kullanım senaryoları

Bu verilerin düzenli, izlenebilir ve doğrulanabilir şekilde saklanması gerekir.

Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyonlar İçin KPI Örnekleri

Üretim tesisleri karbon performansını takip etmek için KPI belirlemelidir.

Kullanılabilecek KPI örnekleri şunlardır:

Toplam Kapsam 1 emisyonu

Toplam Kapsam 2 emisyonu

Toplam Kapsam 3 emisyonu

Toplam karbon ayak izi

Birim üretim başına karbon emisyonu

Ciro başına karbon emisyonu

Çalışan başına karbon emisyonu

Kapsam 1 yakıt tüketimi

Kapsam 2 elektrik tüketimi

Yenilenebilir enerji kullanım oranı

Tedarikçi karbon verisi sağlayan tedarikçi oranı

Düşük karbonlu hammadde kullanım oranı

Lojistik kaynaklı emisyon oranı

Atık bertarafı kaynaklı emisyon oranı

Bu KPI’lar düzenli izlenirse emisyon azaltım çalışmaları daha etkili yönetilebilir.

Kapsam 1 Emisyonlar Nasıl Azaltılır?

Kapsam 1 emisyonlar işletmenin doğrudan kontrolünde olduğu için azaltım potansiyeli yüksektir.

Kapsam 1 azaltım yöntemleri şunlardır:

Kazan verimliliğini artırmak

Yakıt tüketimini azaltmak

Daha düşük karbonlu yakıtlara geçmek

Jeneratör kullanımını azaltmak

Araç filosunu daha verimli hale getirmek

Elektrikli forklift kullanmak

Proses verimliliğini artırmak

Isı geri kazanım sistemleri kurmak

Soğutucu gaz kaçaklarını önlemek

Düzenli bakım yapmak

Enerji verimliliği projeleri geliştirmek

Bu çalışmalar hem karbon emisyonlarını hem de işletme maliyetlerini azaltabilir.

Kapsam 2 Emisyonlar Nasıl Azaltılır?

Kapsam 2 emisyonlar enerji tüketimi ve elektrik tedarikiyle doğrudan ilişkilidir.

Kapsam 2 azaltım yöntemleri şunlardır:

Elektrik tüketimini azaltmak

Enerji verimli motorlar kullanmak

Kompresör kaçaklarını gidermek

LED aydınlatmaya geçmek

Otomasyon sistemleri kurmak

Enerji izleme sistemi kullanmak

Yenilenebilir enerji kullanmak

Çatı GES yatırımlarını değerlendirmek

Yeşil elektrik tedarik seçeneklerini incelemek

ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi kurmak

Elektrik tüketimi yüksek üretim hatlarında verimlilik projeleri geliştirmek

Enerji verimliliği, Kapsam 2 emisyon azaltımının en güçlü araçlarından biridir.

Kapsam 3 Emisyonlar Nasıl Azaltılır?

Kapsam 3 emisyonlar doğrudan işletmenin kontrolünde olmayabilir; ancak tedarikçi ve müşteri iş birlikleriyle azaltılabilir.

Kapsam 3 azaltım yöntemleri şunlardır:

Düşük karbonlu hammadde tercih etmek

Geri dönüştürülmüş içerikli malzeme kullanmak

Tedarikçilerden karbon verisi talep etmek

Sürdürülebilir tedarik zinciri kriterleri oluşturmak

Yerel tedarikçileri değerlendirmek

Lojistik rotalarını optimize etmek

Daha düşük emisyonlu taşıma yöntemleri kullanmak

Ambalaj miktarını azaltmak

Geri dönüştürülebilir ambalaj kullanmak

Ürün tasarımını daha enerji verimli hale getirmek

Ürün yaşam sonu geri dönüşüm imkanlarını artırmak

Tedarikçi eğitimleri düzenlemek

Kapsam 3 emisyon azaltımı uzun vadeli bir süreçtir ve tedarik zinciri yönetimiyle birlikte ele alınmalıdır.

ISO 14064-1 Kapsamında Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyonlar

ISO 14064-1, kuruluş seviyesinde sera gazı emisyonlarının hesaplanması ve raporlanması için önemli bir standarttır. Üretim tesisleri ISO 14064-1 kapsamında sera gazı envanteri oluştururken emisyon kaynaklarını sistematik şekilde belirlemeli, sınırlarını tanımlamalı ve hesaplama yöntemlerini dokümante etmelidir.

ISO 14064-1 çalışmasında şu adımlar izlenebilir:

Kuruluş sınırlarının belirlenmesi

Faaliyet sınırlarının belirlenmesi

Emisyon kaynaklarının tanımlanması

Veri toplama planının oluşturulması

Emisyon faktörlerinin belirlenmesi

Kapsam 1, 2 ve ilgili Kapsam 3 emisyonların hesaplanması

Belirsizliklerin değerlendirilmesi

Sera gazı envanter raporunun hazırlanması

Doğrulama sürecine hazırlık yapılması

ISO 14064-1, üretim tesislerinin karbon ayak izi çalışmasını daha güvenilir ve doğrulanabilir hale getirir.

Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyonlar ve CBAM İlişkisi

CBAM, Avrupa Birliği’ne ihracat yapan bazı sektörlerde ürün bazlı karbon emisyonlarını daha önemli hale getirmiştir. Özellikle demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik gibi karbon yoğun ürünlerde emisyon verilerinin doğru takip edilmesi gerekir.

CBAM sürecinde üretim tesisleri için şu başlıklar önem kazanır:

Ürün bazlı emisyon verisi

Yakıt tüketimi

Elektrik tüketimi

Proses kaynaklı emisyonlar

Hammadde kaynaklı karbon yoğunluğu

Tedarikçi verileri

Enerji verimliliği

Düşük karbonlu üretim

CBAM kapsamında tüm sektörler aynı şekilde etkilenmeyebilir. Ancak Avrupa Birliği ile ticaret yapan üretim tesislerinin Kapsam 1, Kapsam 2 ve ilgili Kapsam 3 verilerini düzenli şekilde toplamaya başlaması stratejik avantaj sağlar.

Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyonlar ve ESG İlişkisi

ESG’nin çevresel boyutunda karbon emisyonları en önemli göstergelerden biridir. Üretim tesislerinin Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonlarını ölçmesi, çevresel performansını daha şeffaf ve yönetilebilir hale getirir.

ESG raporlamasında şu göstergeler kullanılabilir:

Toplam sera gazı emisyonu

Kapsam 1 emisyonları

Kapsam 2 emisyonları

Kapsam 3 emisyonları

Birim üretim başına karbon emisyonu

Yenilenebilir enerji kullanım oranı

Enerji verimliliği projeleri

Emisyon azaltım hedefleri

Tedarikçi karbon verisi oranı

Karbon emisyonlarını düzenli izleyen üretim tesisleri ESG performansını daha güçlü şekilde yönetebilir.

Üretim Tesisleri İçin Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyon Kontrol Listesi

Üretim tesisleri karbon ayak izi hazırlık seviyesini değerlendirmek için aşağıdaki kontrol listesinden yararlanabilir:

Kuruluş sınırları belirlendi mi?

Faaliyet sınırları tanımlandı mı?

Kapsam 1 emisyon kaynakları listelendi mi?

Kapsam 2 enerji tüketimleri belirlendi mi?

Kapsam 3 kategorileri değerlendirildi mi?

Yakıt tüketim verileri toplandı mı?

Elektrik tüketim verileri toplandı mı?

Şirket araçları ve forklift verileri kaydedildi mi?

Soğutucu gaz kayıtları tutuluyor mu?

Proses kaynaklı emisyonlar değerlendirildi mi?

Satın alma verileri karbon hesabı için hazır mı?

Lojistik verileri toplanıyor mu?

Atık bertaraf verileri mevcut mu?

Tedarikçilerden karbon verisi talep ediliyor mu?

Emisyon faktörleri belirlendi mi?

Hesaplama yöntemi dokümante edildi mi?

KPI’lar oluşturuldu mu?

Azaltım hedefleri belirlendi mi?

ISO 14064-1 raporlaması değerlendirildi mi?

Doğrulama ihtiyacı analiz edildi mi?

Bu kontrol listesi, karbon ayak izi hesaplama sürecinin daha sistemli yürütülmesine yardımcı olur.

Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyonlarda Sık Yapılan Hatalar

Üretim tesisleri karbon ayak izi çalışmasında bazı hatalar nedeniyle eksik veya güvenilir olmayan sonuçlarla karşılaşabilir.

Sık yapılan hatalar şunlardır:

Sadece elektrik tüketimini karbon ayak izi sanmak

Doğalgaz ve yakıt tüketimlerini eksik almak

Forklift ve jeneratör verilerini gözden kaçırmak

Soğutucu gaz kaçaklarını hesaba katmamak

Proses kaynaklı emisyonları değerlendirmemek

Kapsam 3 emisyonları tamamen ihmal etmek

Tedarikçi verisi toplamamak

Hesaplama sınırlarını net belirlememek

Farklı yıllarda farklı yöntemler kullanmak

Veri kaynaklarını dokümante etmemek

Emisyon faktörlerinin kaynağını belirtmemek

Azaltım hedefi oluşturmamak

Bu hataların önüne geçmek için karbon ayak izi çalışması sistematik, kayıtlı, doğrulanabilir ve ISO 14064-1 yaklaşımıyla uyumlu yürütülmelidir.

GSS Turkey Danışmanlık Üretim Tesislerine Nasıl Destek Sağlar?

GSS Turkey Danışmanlık, üretim tesislerinin Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 emisyonlarını doğru belirlemesi, karbon ayak izi hesaplaması ve sera gazı emisyon raporlama sürecini güvenilir şekilde yönetmesi için profesyonel danışmanlık hizmeti sunar.

GSS Turkey Danışmanlık’ın bu kapsamda sunduğu başlıca hizmetler şunlardır:

Karbon ayak izi hesaplama

Kapsam 1, 2 ve 3 emisyon analizi

ISO 14064-1 sera gazı emisyon raporlaması

Sera gazı envanteri hazırlanması

Emisyon veri toplama altyapısı kurulması

Emisyon faktörlerinin belirlenmesi

Karbon azaltım hedeflerinin oluşturulması

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi danışmanlığı

ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi danışmanlığı

CBAM hazırlık danışmanlığı

ESG çevresel performans danışmanlığı

Sürdürülebilirlik raporlama altyapısı

Sürdürülebilir tedarik zinciri danışmanlığı

Personel karbon ayak izi eğitimleri

İç denetim hizmetleri

Düzeltici faaliyet takibi

GSS Turkey Danışmanlık, üretim tesislerinin karbon ayak izi çalışmalarını yalnızca hesaplama dosyası olarak değil, emisyon azaltımı, enerji verimliliği, tedarik zinciri yönetimi ve sürdürülebilirlik performansını güçlendiren stratejik bir yönetim süreci olarak ele almasına destek olur.

Sonuç: Kapsam 1, 2 ve 3 Emisyonlar Üretim Tesisleri İçin Karbon Yönetiminin Temelidir

Üretim tesislerinde Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 emisyonların doğru belirlenmesi, karbon ayak izi hesaplama ve sürdürülebilirlik yönetiminin temel adımlarından biridir. Kapsam 1 doğrudan emisyonları, Kapsam 2 satın alınan enerji kaynaklı dolaylı emisyonları, Kapsam 3 ise tedarik zinciri ve değer zincirindeki diğer dolaylı emisyonları ifade eder.

Bu üç kapsam birlikte değerlendirildiğinde üretim tesisinin gerçek karbon etkisi daha doğru şekilde ortaya konulur. Bu sayede işletme emisyon azaltım hedefleri belirleyebilir, enerji verimliliği projeleri geliştirebilir, tedarik zinciri verilerini yönetebilir, CBAM ve Avrupa Yeşil Mutabakatı süreçlerine hazırlanabilir ve ESG performansını güçlendirebilir.

Kapsam 1, 2 ve 3 emisyon analizi, karbon ayak izi hesaplama, ISO 14064-1 sera gazı emisyon raporlaması, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi, ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi, CBAM hazırlığı, ESG raporlaması ve sürdürülebilirlik danışmanlığı konularında profesyonel destek almak için GSS Turkey Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.

GSS Turkey Danışmanlık olarak, üretim tesisinizin sera gazı emisyonlarını doğru sınıflandırmasına, güvenilir şekilde hesaplamasına ve sürdürülebilir karbon yönetimi altyapısı oluşturmasına destek olmaktan memnuniyet duyarız.