Konaklama Tesisleri Su Verimliliği Belgesini Nasıl Alır?
Konaklama tesisleri için Su Verimliliği Belgesi, tesisin su kullanımını ölçtüğünü, su tüketim noktalarını analiz ettiğini, su kayıplarını azaltmaya yönelik hedef ve uygulamalar geliştirdiğini, çalışanlarını bilinçlendirdiğini ve su verimliliği sistemini düzenli olarak izleyip raporladığını gösteren önemli bir belgedir.
Türkiye’de Su Verimliliği Yönetmeliği ile su verimliliği sistemlerinin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve belgelendirilmesine ilişkin yeni bir yapı oluşturulmuştur. Bu yapı kapsamında su verimliliği belgeleri Mavi, Yeşil ve Turkuaz olmak üzere üç farklı seviyede düzenlenmektedir.
Konaklama sektöründe su tüketimi; misafir odaları, banyolar, rezervuarlar, mutfaklar, çamaşırhaneler, havuzlar, spa alanları, peyzaj sulaması, temizlik faaliyetleri, personel kullanım alanları ve teknik sistemler nedeniyle önemli seviyelere ulaşabilir. Bu nedenle su verimliliği belgesi yalnızca mevzuata uyum açısından değil, işletme maliyetlerinin azaltılması, sürdürülebilir turizm performansının güçlendirilmesi ve su kaynaklarının korunması açısından da önemlidir.
Su verimliliği belgesi almak isteyen konaklama tesislerinin yalnızca tasarruflu musluk veya duş başlığı kullanması yeterli değildir. Tesisin su kullanımını ölçmesi, mevcut durumunu analiz etmesi, sorumluları belirlemesi, beş yıllık su verimliliği planı oluşturması, hedeflerini tanımlaması, uygulamaları kayıt altına alması, eğitimler gerçekleştirmesi ve Bakanlık tarafından belirlenen başvuru dokümanlarını tamamlaması gerekir.
GSS Turkey Danışmanlık, otellerin ve diğer konaklama tesislerinin Mavi Su Verimliliği Belgesi hazırlığı, mevcut durum analizi, su tüketim envanteri, su verimliliği planı, hedef ve performans göstergeleri, eğitimler, saha kontrolleri, başvuru dosyası ve belge sonrası izleme süreçlerinde profesyonel destek sağlamaktadır.
Su Verimliliği Belgesi Nedir?
Su Verimliliği Belgesi, su verimliliği sistemini kuran ve Bakanlık tarafından belirlenen kriterleri sağlayan faaliyetler için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen belgedir.
Su verimliliği sisteminin temel amacı, kullanılan su miktarını ölçmek, su tüketiminin yoğun olduğu alanları belirlemek, gereksiz tüketimi azaltmak, kayıp ve kaçakları kontrol etmek, geri kazanım olanaklarını değerlendirmek ve su kullanım performansını sürekli iyileştirmektir.
Konaklama tesislerinde kurulacak su verimliliği sistemi şu temel unsurları kapsar:
Su verimliliği sorumlularının belirlenmesi
Su kullanım noktalarının tespit edilmesi
Geçmiş su tüketimlerinin analiz edilmesi
Mevcut uygulamaların değerlendirilmesi
Su verimliliği hedeflerinin belirlenmesi
Beş yıllık uygulama planının hazırlanması
Teknik ve idari tedbirlerin belirlenmesi
Çalışan eğitimlerinin gerçekleştirilmesi
Su tüketiminin düzenli izlenmesi
Yıllık performans sonuçlarının raporlanması
Belge kriterlerinin sahada uygulanması
Bu nedenle Su Verimliliği Belgesi yalnızca başvuru evraklarından oluşan bir süreç değildir. Tesis içinde sürekli çalışan bir su yönetimi sisteminin kurulmasını gerektirir.
Su Verimliliği Belgelerinin Seviyeleri Nelerdir?
Su Verimliliği Yönetmeliğinde Mavi, Yeşil ve Turkuaz olmak üzere üç belge seviyesi bulunmaktadır.
Mavi Su Verimliliği Belgesi
Mavi Su Verimliliği Belgesi, su verimliliği sistemini kuran ve temel kriterleri sağlayan kuruluşlara verilen ilk seviye belgedir.
Mavi belge sürecinde konaklama tesisinden genel olarak şu çalışmalar beklenir:
Su verimliliği ekibinin oluşturulması
Su tüketim verilerinin toplanması
Mevcut durum analizinin yapılması
Su kullanım alanlarının belirlenmesi
Su verimliliği planının hazırlanması
Ölçülebilir hedeflerin oluşturulması
Uygulama takviminin hazırlanması
Çalışan eğitimlerinin gerçekleştirilmesi
Su verimliliği tedbirlerinin uygulanması
İzleme ve raporlama sisteminin kurulması
Başvuru dokümanlarının tamamlanması
Mavi belge, tesisin su verimliliği yönetimine sistemli şekilde başladığını ve temel yönetim altyapısını oluşturduğunu gösterir.
Yeşil Su Verimliliği Belgesi
Yeşil Su Verimliliği Belgesi daha ileri düzey uygulamaları kapsar. Konaklamalı turizm işletmeleri için yeşil belge kriterleri arasında su verimli ekipman oranı, yağmur suyu hasadı, gri su kullanımı, kurakçıl peyzaj, eğitimler ve turizm sektörü su verimliliği tekniklerinin uygulanması gibi başlıklar bulunur.
250 oda ve üzeri kapasiteye sahip, yönetmelik kapsamındaki konaklamalı turizm işletmeleri Mavi Su Verimliliği Belgesini aldıktan sonra en fazla beş yıl içinde Yeşil Su Verimliliği Belgesine başvurmalıdır.
250 odadan daha az kapasiteye sahip tesisler ise Yeşil Su Verimliliği Belgesine gönüllü olarak başvurabilir.
Yeşil belge için değerlendirilen başlıca konular şunlardır:
Musluk, duş ve rezervuar gibi ekipmanların önemli bir bölümünün su verimli olması
Yağmur suyu hasadı uygulamalarının değerlendirilmesi
Gri suyun yeniden kullanımının değerlendirilmesi
Kurakçıl peyzaj uygulamalarının geliştirilmesi
Su verimliliği eğitimlerinin yapılması
Misafir ve paydaşlara yönelik tanıtım çalışmalarının yürütülmesi
Turizm sektörüne yönelik su verimliliği tekniklerinin uygulanması
İleri düzey yönetim sistemi şartlarının yerine getirilmesi
Bazı kriterlerin uygulanabilirliği, tesisin mevcut yapısı, yeni proje olup olmadığı ve ilgili imar hükümleri dikkate alınarak değerlendirilir.
Turkuaz Su Verimliliği Belgesi
Turkuaz Su Verimliliği Belgesi, su yönetiminde daha ileri ve örnek uygulamaları yerine getiren kuruluşlar için düzenlenen üst seviye belgedir. Bu belgeye başvuru gönüllülük esasına dayanır.
Konaklamalı turizm işletmeleri için Turkuaz Su Verimliliği Belgesi kriterleri arasında şunlar yer alabilir:
Su kullanan ekipmanların daha yüksek oranda su verimli olması
Yağmur suyu hasadı
Gri suyun yeniden kullanılması
Kurakçıl peyzaj alanlarının geliştirilmesi
Turizm sektörü su verimliliği tekniklerinin uygulanması
Eğitim ve tanıtım faaliyetleri
TS ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi yaklaşımının uygulanması
Turkuaz belge, tesisin su verimliliği konusunda örnek ve öncü bir seviyeye ulaştığını göstermeyi amaçlar.
Hangi Konaklama Tesisleri Su Verimliliği Belgesi Almakla Yükümlüdür?
Su Verimliliği Yönetmeliği ve Bakanlığın uygulama açıklamaları kapsamında, 100 ve üzeri odası bulunan belirli konaklamalı turizm işletmeleri su verimliliği sistemini kurmak ve Mavi Su Verimliliği Belgesine başvurmakla yükümlüdür.
Bakanlığın yayımladığı sıkça sorulan sorularda konaklamalı turizm işletmeleri kategorisi, Kültür ve Turizm Bakanlığından Turizm İşletme Belgesi bulunan ve ilgili turizm mevzuatında tanımlanan dört ve beş yıldızlı oteller ile dört ve beş yıldızlı tatil köyleri üzerinden açıklanmaktadır.
Bu nedenle tesislerin yükümlülük durumunu değerlendirirken şu bilgiler birlikte kontrol edilmelidir:
Tesisin oda sayısı
Tesisin türü ve sınıfı
Turizm İşletme Belgesinin bulunup bulunmadığı
Belgede yer alan kapasite bilgileri
Tesisin fiili oda kapasitesi
Bakanlık kılavuzundaki kapsam tanımları
Tesisin yeni faaliyete geçmiş olup olmadığı
Yönetmelik kapsamına girmeyen küçük tesisler de gönüllü olarak Mavi, Yeşil veya Turkuaz Su Verimliliği Belgesine başvurabilir.
Konaklama Tesisleri İçin Son Başvuru Süresi Nedir?
Yönetmelik kapsamındaki 100 ve üzeri odası bulunan konaklamalı turizm işletmeleri için su verimliliği sisteminin kurulmasına yönelik süre, Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren 21 ay olarak belirlenmiştir.
Yönetmelik 27 Aralık 2024 tarihinde yayımlandığından bu süre, mevcut tesisler açısından 27 Eylül 2026 tarihine karşılık gelmektedir.
Yönetmelik yayımlandıktan sonra faaliyete geçen ve kapsam içine giren tesislerin ise faaliyet başlangıçlarından itibaren kendileri için belirlenen süre içerisinde sistemi kurması gerekir.
Sürecin yalnızca başvuru formunun doldurulmasından ibaret olmadığı dikkate alınmalıdır. Mevcut durum analizi, veri toplama, saha düzenlemeleri, hedeflerin belirlenmesi, plan hazırlanması, eğitim ve başvuru dosyası çalışmaları zaman alabileceğinden hazırlıkların son tarihe bırakılmaması önemlidir.
250 Oda ve Üzeri Konaklama Tesislerinin Yükümlülüğü Nedir?
250 oda ve üzeri kapasiteye sahip olan ve yönetmelik kapsamına giren konaklamalı turizm işletmeleri için süreç iki aşamalıdır.
İlk aşamada Mavi Su Verimliliği Belgesi alınmalıdır.
İkinci aşamada ise Mavi Su Verimliliği Belgesinin alınmasından sonra en fazla beş yıl içinde Yeşil Su Verimliliği Belgesine başvuru yapılmalıdır.
Bu tesislerin Mavi Belge hazırlığı sırasında gelecekteki Yeşil Belge kriterlerini de dikkate alması yararlı olacaktır. Çünkü yağmur suyu hasadı, gri su sistemleri, peyzaj dönüşümü ve tesisat yenilemeleri yatırım ve proje çalışması gerektirebilir.
250 odanın altında olan kapsam içindeki işletmeler Mavi Belgeyi almakla yükümlü olabilir; Yeşil ve Turkuaz belgelere ise gönüllü olarak başvurabilir.
Konaklama Tesisleri Su Verimliliği Belgesini Nasıl Alır?
Su verimliliği belgesi alma süreci, tesisin mevcut durumunun analiz edilmesiyle başlar ve Bakanlığa yapılacak başvuruyla devam eder.
1. Tesisin Kapsam ve Yükümlülük Durumu Belirlenmelidir
İlk adım tesisin Yönetmelik kapsamında zorunlu başvuru yapması gereken bir işletme olup olmadığının belirlenmesidir.
Bu aşamada şu bilgiler kontrol edilmelidir:
Turizm İşletme Belgesi
Tesis türü ve sınıfı
Oda sayısı
Yatak kapasitesi
Tesisin faaliyete başlama tarihi
Tesis bünyesindeki ortak alanlar
İşletme ve mülkiyet yapısı
Birden fazla işletmenin bulunduğu ortak yerleşkeler
Yükümlülük durumu doğru belirlenmeden başvuru sürecine başlanması, yanlış kategori veya eksik belgeyle işlem yapılmasına neden olabilir.
2. Su Verimliliği Ekibi Oluşturulmalıdır
Tesisin büyüklüğüne ve faaliyet yapısına uygun sayıda personel görevlendirilmelidir. Su verimliliği süreci yalnızca teknik servis departmanına bırakılmamalıdır.
Ekipte şu departmanlardan temsilciler bulunabilir:
Genel yönetim
Teknik servis
Kat hizmetleri
Mutfak ve yiyecek-içecek
Çamaşırhane
Bahçe ve peyzaj
Kalite veya sürdürülebilirlik birimi
Satın alma
İnsan kaynakları
Muhasebe veya mali işler
Su verimliliği ekibinin görevleri, yetkileri ve sorumlulukları yazılı hale getirilmelidir.
Ekip şu konulardan sorumlu olabilir:
Su tüketim verilerinin toplanması
Mevcut durum analizinin yapılması
Su kullanım noktalarının belirlenmesi
Hedeflerin oluşturulması
Planın hazırlanması
Uygulamaların izlenmesi
Eğitimlerin düzenlenmesi
Kayıtların saklanması
Başvuru dosyasının hazırlanması
Yıllık performans raporlarının oluşturulması
3. Su Tüketim Envanteri Hazırlanmalıdır
Tesisin kullandığı tüm su kaynakları ve tüketim noktaları belirlenmelidir.
Su kaynakları şunlar olabilir:
Şebeke suyu
Kuyu suyu
Taşıma suyu
Arıtılmış su
Yağmur suyu
Gri su
Diğer alternatif su kaynakları
Su tüketim noktaları ise şu alanları kapsayabilir:
Misafir odaları
Ortak alan tuvaletleri
Mutfak
Restoran
Barlar
Çamaşırhane
Havuzlar
Spa ve hamam
Personel alanları
Peyzaj sulaması
Araç ve zemin temizliği
Soğutma kuleleri
Kazan ve sıcak su sistemleri
Yangın sistemleri
Teknik servis alanları
Tüm tüketim noktaları listeye alınmalı ve mümkün olduğunca sayaçlarla izlenmelidir.
4. Geçmiş Su Tüketimleri Toplanmalıdır
Mevcut durum analizi için geçmiş dönem su tüketim verileri toplanmalıdır.
Kullanılabilecek veri kaynakları şunlardır:
Su faturaları
Ana sayaç kayıtları
Alt sayaç kayıtları
Kuyu sayaçları
Arıtma sistemi kayıtları
Doluluk oranları
Misafir geceleme sayıları
Çamaşırhane üretim verileri
Havuz dolum ve tamamlama kayıtları
Peyzaj sulama kayıtları
Su tüketimi yalnızca toplam metreküp üzerinden değerlendirilmemelidir. Tesisin faaliyet yoğunluğu ile ilişkilendirilmesi gerekir.
Kullanılabilecek performans göstergeleri şunlardır:
Misafir geceleme başına su tüketimi
Dolu oda başına su tüketimi
Toplam yatak kapasitesi başına tüketim
Çalışan başına su tüketimi
Çamaşır kilogramı başına su tüketimi
Peyzaj alanı başına sulama suyu tüketimi
Üretilen yemek veya servis sayısı başına su tüketimi
Bu göstergeler tesisin gerçek su verimliliği performansını daha doğru değerlendirmesini sağlar.
5. Mevcut Durum Veri Formu Doldurulmalıdır
Bakanlık tarafından konaklamalı turizm işletmeleri için yayımlanan mevcut durum veri formu tesis bilgileri ve su yönetimi uygulamaları esas alınarak doldurulmalıdır.
Formda şu bilgilere ihtiyaç duyulabilir:
Tesis tanımlayıcı bilgileri
Oda ve yatak kapasitesi
Çalışan sayısı
Su kaynakları
Yıllık su tüketimleri
Sayaç ve izleme altyapısı
Su kullanım alanları
Su verimli ekipmanlar
Peyzaj ve sulama uygulamaları
Yağmur suyu kullanımı
Gri su uygulamaları
Eğitim faaliyetleri
Mevcut tasarruf uygulamaları
Formdaki bilgiler tesis kayıtlarıyla uyumlu, doğrulanabilir ve güncel olmalıdır.
6. Su Kullanım Noktalarında Saha Analizi Yapılmalıdır
Başvuru hazırlığı yalnızca faturalar ve formlar üzerinden yapılmamalıdır. Tesisin tüm su kullanım noktaları sahada kontrol edilmelidir.
Saha analizinde şu başlıklar incelenebilir:
Musluk debileri
Duş başlığı debileri
Rezervuar hacimleri
Fotoselli veya zaman ayarlı sistemler
Perlatör kullanımı
Çamaşır ve bulaşık makinelerinin su tüketimleri
Havuz geri yıkama uygulamaları
Soğutma kuleleri
Sıcak su bekleme süreleri
Kaçak ve sızıntılar
Peyzaj sulama saatleri
Damla sulama sistemleri
Yağmur sensörleri
Mutfak ön yıkama uygulamaları
Temizlik yöntemleri
Saha analizi sonucunda uygunsuzluklar ve iyileştirme fırsatları kayıt altına alınmalıdır.
7. Su Kayıpları ve Kaçaklar Tespit Edilmelidir
Konaklama tesislerinde görünmeyen kaçaklar önemli miktarda su kaybına neden olabilir. Bu nedenle düzenli kaçak kontrol sistemi kurulmalıdır.
Kontrol edilebilecek alanlar şunlardır:
Misafir odalarındaki rezervuarlar
Damlatan musluklar
Duş sistemleri
Ana ve tali su hatları
Bahçe sulama sistemleri
Havuz dengeleme tankları
Su depoları
Sıcak su sirkülasyon hatları
Kazan dairesi
Soğutma sistemleri
Gece tüketimleri
Sayaçlar, tesisin düşük faaliyet gösterdiği saatlerde kontrol edilerek olağan dışı tüketimler belirlenebilir. Kaçak bildirim, müdahale ve kapanış kayıtları tutulmalıdır.
8. Su Verimliliği Hedefleri Belirlenmelidir
Tesisin mevcut performansına göre ölçülebilir hedefler oluşturulmalıdır.
Örnek hedefler şunlardır:
Misafir geceleme başına su tüketimini azaltmak
Dolu oda başına tüketimi düşürmek
Su verimli ekipman oranını artırmak
Kaçak müdahale süresini kısaltmak
Çamaşırhane su tüketimini azaltmak
Peyzaj sulama tüketimini düşürmek
Havuz geri yıkama suyunu azaltmak
Gri su kullanımını artırmak
Yağmur suyu hasadı uygulaması geliştirmek
Personel eğitim katılım oranını artırmak
Hedefler için şu bilgiler belirlenmelidir:
Baz değer
Hedef değer
Ölçüm birimi
Sorumlu departman
Başlangıç tarihi
Tamamlanma tarihi
İzleme sıklığı
Planlanan aksiyonlar
Hedeflerin genel ifadeler yerine sayısal ve izlenebilir olması gerekir.
9. Beş Yıllık Su Verimliliği Planı Hazırlanmalıdır
Su verimliliği planı, belge başvurusunun temel dokümanlarından biridir. Plan, tesisin mevcut ve planlanan su kullanımını, mevcut uygulamalarını, hedeflerini ve bu hedeflere ulaşmak için uygulayacağı tedbirleri içermelidir.
Planda şu başlıklar bulunabilir:
Mevcut su kullanım durumu
Gelecek dönem su ihtiyacı
Mevcut su verimliliği uygulamaları
Tespit edilen kayıp ve verimsizlikler
Su verimliliği hedefleri
Teknik iyileştirme tedbirleri
İdari tedbirler
Yatırım ihtiyaçları
İnsan kaynağı ihtiyacı
Finansman ihtiyacı
Teknoloji ve ekipman ihtiyacı
Eğitim planı
Beş yıllık uygulama takvimi
Sorumlu kişiler
Performans göstergeleri
İzleme ve raporlama yöntemi
Plan uygulanabilir, gerçekçi ve tesisin bütçe ve yatırım programıyla uyumlu hazırlanmalıdır.
10. Teknik Su Verimliliği Tedbirleri Uygulanmalıdır
Tesisin mevcut durumuna göre teknik tasarruf uygulamaları planlanmalıdır.
Uygulanabilecek teknik tedbirler şunlardır:
Düşük debili musluklar
Perlatörler
Su verimli duş başlıkları
Çift kademeli rezervuarlar
Fotoselli bataryalar
Kaçak algılama sistemleri
Alt sayaç uygulamaları
Akıllı su izleme sistemleri
Su verimli çamaşır makineleri
Su verimli bulaşık makineleri
Basınç ayarlama sistemleri
Havuz filtre optimizasyonu
Kapalı devre sistemler
Damla sulama
Toprak nem sensörleri
Yağmur sensörleri
Kuraklığa dayanıklı bitkiler
Yağmur suyu depolama
Gri su geri kazanım sistemleri
Her yatırım için tahmini su tasarrufu, maliyet, geri ödeme süresi ve uygulanabilirlik değerlendirmesi yapılmalıdır.
11. Misafir Odalarında Su Verimliliği Sağlanmalıdır
Konaklama tesislerindeki en önemli su tüketim noktalarından biri misafir odalarıdır.
Odalar için uygulanabilecek tedbirler şunlardır:
Su verimli duş başlıklarının kullanılması
Musluk perlatörlerinin takılması
Rezervuar hacimlerinin optimize edilmesi
Çift kademeli rezervuar kullanılması
Kaçak kontrollerinin oda bakım planına eklenmesi
Sıcak su bekleme süresinin azaltılması
Misafirlere tasarruf mesajları sunulması
Havlu ve çarşaf değişim programlarının uygulanması
Teknik arızaların hızlı bildirilmesi
Su verimli ekipmanların oranı envanter halinde takip edilmelidir.
12. Çamaşırhanede Su Verimliliği Sağlanmalıdır
Çamaşırhaneler konaklama tesislerinde yüksek su tüketiminin yaşandığı alanlardan biridir.
Uygulanabilecek tedbirler şunlardır:
Makinelerin tam yükle çalıştırılması
Programların tekstil türüne göre seçilmesi
Su tüketimi düşük makinelerin tercih edilmesi
Durulama suyunun geri kazanımının değerlendirilmesi
Kimyasal dozaj sistemlerinin optimize edilmesi
Kaçak ve sızıntıların düzenli kontrol edilmesi
Çamaşır miktarının kilogram bazında izlenmesi
Kilogram çamaşır başına su tüketiminin hesaplanması
Havlu ve çarşaf değişim politikasının desteklenmesi
Dış kaynaklı çamaşırhane hizmeti kullanılıyorsa tedarikçinin su performansı da değerlendirilebilir.
13. Mutfak ve Yiyecek-İçecek Alanlarında Su Verimliliği Sağlanmalıdır
Mutfaklar ve yiyecek-içecek alanlarında temizlik, ön yıkama, bulaşık ve gıda hazırlama faaliyetleri nedeniyle önemli su tüketimi oluşabilir.
Uygulanabilecek tedbirler şunlardır:
Ön yıkama spreylerinin verimli hale getirilmesi
Bulaşık makinelerinin tam kapasiteyle çalıştırılması
Sebze ve meyvelerin sürekli akan su altında yıkanmaması
Uygun yıkama kaplarının kullanılması
Donmuş ürünlerin akan su altında çözündürülmemesi
Kaçak muslukların hızlı onarılması
Temizlik yöntemlerinin standardize edilmesi
Makine bakımının düzenli yapılması
Personel eğitimlerinin gerçekleştirilmesi
Mutfak su tüketiminin ölçülmesi
Gıda güvenliği şartlarından taviz verilmeden su tüketimini azaltan uygulamalar geliştirilmelidir.
14. Havuz ve Spa Alanlarında Su Verimliliği Sağlanmalıdır
Havuz, spa, hamam ve benzeri alanlar yüksek su tüketimi oluşturabilir.
Bu alanlarda şu uygulamalar değerlendirilebilir:
Havuz kaçak kontrolleri
Denge tankı seviyelerinin izlenmesi
Filtre geri yıkama sürelerinin optimize edilmesi
Su kalitesi parametrelerinin düzenli takibi
Gereksiz havuz boşaltmalarının önlenmesi
Buharlaşma kayıplarının azaltılması
Havuz örtüsü kullanımı
Spa ekipmanlarının bakımının yapılması
Geri yıkama suyunun uygun kullanım seçeneklerinin araştırılması
Dolum ve tamamlama suyu miktarlarının kaydedilmesi
Havuz suyu yönetiminde sağlık ve hijyen şartlarıyla su verimliliği birlikte değerlendirilmelidir.
15. Peyzaj Sulamasında Su Verimliliği Sağlanmalıdır
Peyzaj alanları özellikle yazlık ve tatil tesisi niteliğindeki işletmelerde önemli su tüketim noktalarıdır.
Uygulanabilecek tedbirler şunlardır:
Kurakçıl peyzaj yaklaşımı
Yerel ve az su isteyen bitkilerin kullanılması
Damla sulama sistemi
Sulamanın gece veya sabah erken saatlerde yapılması
Toprak nem sensörleri
Yağmur sensörleri
Sulama bölgelerinin ayrılması
Malç uygulaması
Buharlaşmanın azaltılması
Çim alanların sınırlandırılması
Yağmur suyunun sulamada kullanılması
Sulama tüketimlerinin ayrı sayaçla izlenmesi
Yeşil ve Turkuaz belge hedefleyen tesislerin peyzaj planlarını ilgili kriterleri dikkate alarak geliştirmesi gerekir.
16. Yağmur Suyu Hasadı Değerlendirilmelidir
Yağmur suyu, uygun projelendirme ve mevzuat şartları çerçevesinde peyzaj sulaması, temizlik veya uygun diğer kullanım alanlarında değerlendirilebilir.
Yağmur suyu hasadı sistemi şu unsurları içerebilir:
Çatı toplama alanları
Oluk ve boru sistemleri
Ön filtreler
Depolama tankları
Taşma sistemi
Dağıtım hattı
Kullanım alanları
Bakım ve temizlik planı
Su kalitesi kontrolü
Yağmur suyu sistemleri planlanırken tesisin konumu, yağış rejimi, çatı alanı, depolama kapasitesi ve ilgili imar hükümleri dikkate alınmalıdır.
17. Gri Su Kullanımı Değerlendirilmelidir
Gri su, uygun arıtma ve dağıtım sistemiyle rezervuar beslemesi, peyzaj sulaması veya uygun diğer alanlarda yeniden kullanılabilir.
Konaklama tesislerinde gri su kaynakları şu alanlardan elde edilebilir:
Duşlar
Lavabolar
Belirli banyo kullanım alanları
Gri su uygulamasında şu konular önemlidir:
Kaynakların ayrıştırılması
Uygun arıtma teknolojisi
Depolama şartları
Koku ve hijyen kontrolü
Çapraz bağlantı risklerinin önlenmesi
Tesisatların işaretlenmesi
Bakım planı
Su kalitesi kontrolleri
Mevzuata uygunluk
Gri su sistemi özellikle yeni projelendirilen tesislerde tasarım aşamasında değerlendirilmelidir.
18. Su Verimliliği Eğitimleri Yapılmalıdır
Su verimliliği sisteminin başarısı çalışanların katılımına bağlıdır. Teknik yatırım yapılsa bile çalışan davranışları değişmezse hedeflenen tasarruf sağlanamayabilir.
Eğitim verilebilecek personel grupları şunlardır:
Teknik servis
Kat hizmetleri
Mutfak personeli
Çamaşırhane personeli
Bahçe ve peyzaj ekibi
Resepsiyon personeli
Satın alma personeli
Yöneticiler
Yeni işe başlayan çalışanlar
Eğitimlerde şu konular ele alınabilir:
Su verimliliği sisteminin amacı
Tesisin su tüketim noktaları
Kaçakların bildirilmesi
Tasarruflu ekipmanların kullanımı
Mutfak ve çamaşırhane uygulamaları
Peyzaj sulaması
Misafir iletişimi
Kayıt ve raporlama sorumlulukları
Acil su kaybı durumları
Eğitim içerikleri, katılım formları, tarihler ve eğitmen bilgileri kayıt altına alınmalıdır.
19. Misafirler Bilgilendirilmelidir
Misafirlerin su verimliliği uygulamalarına katılımı, tesisin performansını önemli ölçüde etkileyebilir.
Misafir bilgilendirmesi için şu yöntemler kullanılabilir:
Oda içi bilgilendirme kartları
Havlu ve çarşaf değişim mesajları
Dijital oda ekranları
Mobil uygulamalar
Web sitesi
Resepsiyon bilgilendirmeleri
Ortak alan panoları
Sürdürülebilirlik raporları
Bilgilendirmeler olumlu, anlaşılır ve misafir deneyimini olumsuz etkilemeyecek şekilde hazırlanmalıdır.
20. Satın Alma Kriterleri Güncellenmelidir
Su verimliliği yalnızca kullanım davranışlarıyla değil, satın alınan ekipmanların performansıyla da ilişkilidir.
Satın alma kriterlerine şu başlıklar eklenebilir:
Musluk debisi
Duş başlığı debisi
Rezervuar hacmi
Çamaşır makinesi su tüketimi
Bulaşık makinesi su tüketimi
Peyzaj sulama ekipmanlarının verimliliği
Sayaç ve izleme özellikleri
Yaşam döngüsü maliyeti
Bakım ve yedek parça durumu
Ürünlerin su verimliliği belgeleri
Tedarikçi değerlendirme formlarında su verimliliği kriterlerine yer verilebilir.
21. İzleme ve Ölçüm Sistemi Kurulmalıdır
Su verimliliği performansının ölçülebilmesi için sayaç ve veri takip altyapısı kurulmalıdır.
Mümkün olduğunda şu alanlarda ayrı ölçüm yapılabilir:
Ana su girişi
Misafir odaları blokları
Mutfak
Çamaşırhane
Havuz ve spa
Peyzaj sulaması
Personel alanları
Teknik sistemler
Kuyu veya alternatif kaynaklar
Gri su sistemi
Yağmur suyu sistemi
Sayaçlar için okuma sıklığı, sorumlu kişi, kayıt yöntemi ve sapma değerlendirme kriterleri tanımlanmalıdır.
Anormal tüketimler için alarm veya inceleme mekanizması kurulabilir.
22. Başvuru Dosyası Hazırlanmalıdır
Mavi Su Verimliliği Belgesi başvurusu için Bakanlığın Bina ve Yerleşkeler kategorisinde yayımladığı güncel başvuru seti kullanılmalıdır.
Başvuru dosyasında genel olarak şu dokümanlar yer alabilir:
Başvuru formu
Konaklamalı Turizm İşletmeleri Mevcut Durum Veri Formu
Tesis tanıtım ve kapasite bilgileri
Turizm İşletme Belgesi
Su verimliliği ekibi görevlendirme kayıtları
Su verimliliği planı
Su tüketim verileri
Sayaç ve ölçüm kayıtları
Su kullanım noktaları envanteri
Hedef ve performans göstergeleri
Teknik uygulama kanıtları
Eğitim kayıtları
Tanıtım ve farkındalık çalışmaları
Fotoğraflar
Plan, proje veya tesisat bilgileri
İlgili diğer destekleyici belgeler
Başvuru sırasında Bakanlığın yayımladığı en güncel kılavuz ve belge listesi esas alınmalıdır.
23. Başvuru Su Verimliliği Bilgi Sistemi Üzerinden Yapılmalıdır
Su verimliliği belge süreçlerinin Su Verimliliği Bilgi Sistemi üzerinden yürütülmesi öngörülmektedir.
Bilgi sistemi üzerinden şu işlemler yapılabilir:
Tesis bilgilerinin girilmesi
Mevcut durum verilerinin yüklenmesi
Su verimliliği planının sunulması
Başvuru belgelerinin yüklenmesi
Bakanlık değerlendirmelerinin takip edilmesi
Eksik bilgi veya belge taleplerinin karşılanması
Yıllık uygulama sonuçlarının girilmesi
Bilgi sisteminin kullanım durumu ve başvuru yöntemi için Bakanlığın güncel duyuruları takip edilmelidir. Sistem tam olarak devreye alınana kadar Bakanlık tarafından bildirilen alternatif başvuru yöntemi uygulanabilir.
24. Bakanlık Değerlendirmesi ve Belgelendirme Süreci Takip Edilmelidir
Başvuru sonrasında Bakanlık tarafından dokümanlar ve kriterlerin karşılanma durumu değerlendirilir.
Değerlendirme sırasında şu durumlar ortaya çıkabilir:
Başvurunun uygun bulunması
Ek belge talep edilmesi
Formların düzeltilmesinin istenmesi
Saha uygulamalarına ilişkin kanıt talebi
Hedef veya planların revize edilmesi
Eksik kriterlerin tamamlanması
Başvuru sürecinde yapılan talepler süresi içinde karşılanmalı ve tüm yazışmalar kayıt altına alınmalıdır.
Kriterleri sağlayan tesis için ilgili seviyede Su Verimliliği Belgesi düzenlenir.
Su Verimliliği Belgesinin Geçerlilik Süresi Nedir?
Su Verimliliği Belgelerinin geçerlilik süresi beş yıldır. Ancak belge alındıktan sonra sistemin uygulanması ve performansın izlenmesi devam etmelidir.
Belge sonrası yapılması gerekenler şunlardır:
Su tüketimlerinin düzenli ölçülmesi
Hedeflerin takip edilmesi
Beş yıllık planın uygulanması
Yıllık performans değerlendirmesi yapılması
Sonuçların bilgi sistemine girilmesi
Eğitimlerin yenilenmesi
Kaçak ve kayıpların izlenmesi
Ekipman envanterinin güncellenmesi
Yeni yatırımların plana eklenmesi
Belge yenileme hazırlığının yapılması
Belge yalnızca alındığı tarihteki uygunluğu değil, sistemin devamlılığını da gerektirir.
Su Verimliliği Planı Nasıl İzlenmelidir?
Su verimliliği planının sonuçları yıllık olarak izlenmeli ve raporlanmalıdır.
Yıllık değerlendirmede şu başlıklar bulunabilir:
Toplam su tüketimi
Misafir geceleme sayısı
Dolu oda sayısı
Yoğunluk bazlı tüketim göstergeleri
Hedeflerin gerçekleşme durumu
Tamamlanan aksiyonlar
Devam eden yatırımlar
Kaçak ve arıza kayıtları
Eğitim sonuçları
Su verimli ekipman oranı
Yağmur suyu ve gri su kullanım miktarı
Peyzaj su tüketimi
Sapmalar ve düzeltici faaliyetler
Hedeflere ulaşılamama riski varsa plan güncellenerek gerekli yeni tedbirler belirlenmelidir.
Mavi Su Verimliliği Belgesi İçin Kontrol Listesi
Konaklama tesisleri başvuru öncesinde aşağıdaki kontrol listesinden yararlanabilir:
Tesisin yükümlülük durumu belirlendi mi?
Oda kapasitesi doğrulandı mı?
Turizm İşletme Belgesi güncel mi?
Su verimliliği ekibi oluşturuldu mu?
Görev ve sorumluluklar yazılı mı?
Su kaynakları belirlendi mi?
Su tüketim noktaları listelendi mi?
Geçmiş tüketim verileri toplandı mı?
Mevcut durum veri formu dolduruldu mu?
Sayaç ve ölçüm altyapısı değerlendirildi mi?
Su verimliliği KPI’ları belirlendi mi?
Baz tüketim değerleri oluşturuldu mu?
Su verimliliği hedefleri hazırlandı mı?
Beş yıllık plan oluşturuldu mu?
Teknik aksiyonlar belirlendi mi?
Eğitim planı hazırlandı mı?
Personel eğitimleri yapıldı mı?
Misafir bilgilendirmeleri hazırlandı mı?
Su verimli ekipman envanteri oluşturuldu mu?
Kaçak kontrol sistemi kuruldu mu?
Başvuru formu tamamlandı mı?
Destekleyici kanıtlar dosyalandı mı?
Bilgi sistemi başvuru hazırlığı tamamlandı mı?
Bu kontroller tamamlandığında tesis Mavi Su Verimliliği Belgesi başvurusuna daha güçlü hazırlanır.
Konaklama Tesislerinde Sık Yapılan Hatalar
Su verimliliği belgesi hazırlığında bazı hatalar sürecin uzamasına veya başvurunun eksik kalmasına neden olabilir.
Sık yapılan hatalar şunlardır:
Yükümlülük durumunu yanlış değerlendirmek
Süreci yalnızca teknik servis departmanına bırakmak
Su faturalarını tüketim analizi için yeterli görmek
Alt sayaç ihtiyacını değerlendirmemek
Misafir geceleme verileriyle tüketimi ilişkilendirmemek
Su verimliliği planını genel ifadelerle hazırlamak
Ölçülebilir hedef belirlememek
Su verimli ekipman oranını kayıt altına almamak
Kaçak ve arıza kayıtlarını tutmamak
Eğitimleri belgelendirmemek
Misafir farkındalık çalışmalarını ihmal etmek
Yeşil Belge kriterlerini gelecekteki yatırımlarda dikkate almamak
Başvuru kılavuzunun güncel sürümünü kullanmamak
Kanıt dokümanlarını eksik hazırlamak
Belge alındıktan sonra sistemi takip etmemek
Bu hatalardan kaçınmak için başvuru süreci sistemli, kayıtlı ve tesisin gerçek uygulamalarıyla uyumlu yürütülmelidir.
Su Verimliliği Belgesi ve Sürdürülebilir Turizm İlişkisi
Su yönetimi, sürdürülebilir turizmin temel çevresel başlıklarından biridir. Konaklama tesislerinde su tüketiminin ölçülmesi, hedeflerin belirlenmesi, tasarruflu ekipman kullanılması, misafirlerin bilgilendirilmesi ve çalışanların eğitilmesi sürdürülebilir turizm performansını doğrudan güçlendirir.
Su Verimliliği Belgesi sürecinde hazırlanan şu çalışmalar sürdürülebilir turizm denetimlerinde de önemli kanıtlar oluşturabilir:
Aylık su tüketim kayıtları
Misafir geceleme başına tüketim
Su tasarrufu hedefleri
Perlatör ve tasarruflu ekipman envanteri
Kaçak kontrol kayıtları
Havlu ve çarşaf değişim politikası
Çalışan eğitimleri
Misafir bilgilendirmeleri
Peyzaj sulama uygulamaları
Gri su ve yağmur suyu çalışmaları
Su verimliliği raporları
Bu nedenle iki süreç birbirinden bağımsız değil, ortak veriler ve uygulamalar üzerinden birlikte yönetilebilir.
Su Verimliliği Belgesi ve ISO 46001 İlişkisi
ISO 46001, kuruluşların su kullanımını sistematik şekilde yönetmesine ve su verimliliği performansını geliştirmesine yönelik bir yönetim sistemi yaklaşımı sunar.
Su Verimliliği Belgesi ile ISO 46001 aynı belge değildir. Su Verimliliği Belgesi, Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenir. ISO 46001 ise ayrı bir yönetim sistemi standardıdır.
Bununla birlikte ISO 46001 yaklaşımı şu konularda su verimliliği belgesi çalışmalarını destekleyebilir:
Su kullanımının ölçülmesi
Su performans göstergelerinin belirlenmesi
Baz değer oluşturulması
Risk ve fırsatların değerlendirilmesi
Hedeflerin belirlenmesi
Operasyonel kontroller
İç denetim
Yönetim değerlendirmesi
Sürekli iyileştirme
Yeşil veya Turkuaz belge hedefleyen tesislerde ISO 46001 gerekliliklerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.
Su Verimliliği Belgesi Tesislere Ne Kazandırır?
Su Verimliliği Belgesi yalnızca mevzuat uyum belgesi olarak görülmemelidir.
Tesislere sağlayabileceği başlıca faydalar şunlardır:
Su tüketiminin ölçülebilir hale gelmesi
Kayıp ve kaçakların azaltılması
Su faturalarının kontrol altına alınması
Misafir geceleme başına tüketimin düşürülmesi
Teknik yatırımların önceliklendirilmesi
Çamaşırhane ve mutfak verimliliğinin artırılması
Peyzaj su tüketiminin azaltılması
Kuraklık riskine karşı dayanıklılığın güçlenmesi
Sürdürülebilir turizm performansının geliştirilmesi
Misafir ve kurumsal müşteri güveninin artırılması
Çevresel performansın raporlanması
Kurumsal itibarın güçlendirilmesi
Su tüketimi yüksek tesislerde küçük teknik ve operasyonel iyileştirmeler dahi önemli maliyet avantajları sağlayabilir.
GSS Turkey Danışmanlık Su Verimliliği Belgesi Sürecinde Nasıl Destek Sağlar?
GSS Turkey Danışmanlık, konaklama tesislerinin Su Verimliliği Belgesi sürecini doğru, uygulanabilir ve Bakanlık kılavuzlarına uygun şekilde yürütmesine destek sağlar.
GSS Turkey Danışmanlık’ın bu kapsamda sunduğu başlıca hizmetler şunlardır:
Yükümlülük ve kapsam analizi
Mavi Su Verimliliği Belgesi danışmanlığı
Yeşil Su Verimliliği Belgesi hazırlığı
Turkuaz Su Verimliliği Belgesi yol haritası
Su verimliliği mevcut durum analizi
Su tüketim envanteri hazırlanması
Su kaynakları ve kullanım noktalarının belirlenmesi
Konaklamalı Turizm İşletmeleri Mevcut Durum Veri Formunun hazırlanması
Su verimliliği ekibinin oluşturulması
Görev tanımlarının hazırlanması
Su verimliliği KPI’larının belirlenmesi
Baz tüketim değerlerinin oluşturulması
Beş yıllık su verimliliği planı hazırlanması
Teknik ve idari aksiyon planı oluşturulması
Su verimli ekipman envanteri hazırlanması
Saha kontrolleri
Kaçak ve kayıp analizi
Çalışan eğitimleri
Misafir bilgilendirme içerikleri
Başvuru formu ve belge dosyası hazırlığı
Bilgi sistemi başvuru desteği
Eksik belge ve revizyon takibi
Yıllık performans izleme sistemi
Belge yenileme hazırlığı
Sürdürülebilir turizm sistemiyle entegrasyon
ISO 14001 ve ISO 46001 süreçleriyle entegrasyon
GSS Turkey Danışmanlık, süreci yalnızca başvuru evraklarının hazırlanması olarak değil, tesisin su tüketimini gerçekten azaltan ve uzun vadede sürdürülebilir şekilde yönetmesini sağlayan bir sistem kurulumu olarak ele alır.
Sonuç: Su Verimliliği Belgesi İçin Hazırlık Son Tarihe Bırakılmamalıdır
Konaklama tesisleri için Su Verimliliği Belgesi, su tüketiminin ölçülmesi, kayıp ve kaçakların azaltılması, su tasarrufu hedeflerinin oluşturulması ve tesisin su performansının sistemli şekilde geliştirilmesi için önemli bir süreçtir.
Yönetmelik kapsamında yer alan tesislerin öncelikle Mavi Su Verimliliği Belgesi için su verimliliği sistemini kurması gerekir. 250 oda ve üzeri kapasiteye sahip kapsam içindeki tesislerin ise Mavi Belgeyi aldıktan sonra en fazla beş yıl içinde Yeşil Su Verimliliği Belgesine başvurması zorunludur.
Başarılı bir başvuru için tesisin su tüketimlerini toplaması, mevcut durum analizini yapması, su kullanım noktalarını belirlemesi, sorumlu ekip oluşturması, ölçülebilir hedefler belirlemesi, beş yıllık plan hazırlaması, teknik tedbirleri uygulaması, çalışan eğitimlerini tamamlaması ve başvuru dosyasını güncel Bakanlık kılavuzuna göre hazırlaması gerekir.
Mavi, Yeşil ve Turkuaz Su Verimliliği Belgesi danışmanlığı, mevcut durum analizi, beş yıllık su verimliliği planı, başvuru dosyası, eğitim, saha kontrolü ve sürdürülebilir turizm entegrasyonu konularında profesyonel destek almak için GSS Turkey Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
GSS Turkey Danışmanlık olarak, konaklama tesisinizin Su Verimliliği Belgesi sürecine doğru, güvenilir ve uygulanabilir bir yönetim sistemiyle hazırlanmasına destek olmaktan memnuniyet duyarız.
